به نقل از اقتصاد کشور، بررسی تازه از وضعیت بازار کار ایران در سال ۱۴۰۴ نشان میدهد سه شاخص کلیدی شامل نرخ بیکاری، نرخ مشارکت اقتصادی و نسبت اشتغال، تصویری نگرانکننده از تضعیف ظرفیتهای اشتغال و افزایش جمعیت غیرفعال ارائه میدهد.
کاهش اشتغال و افت مشارکت اقتصادی
بر اساس دادههای مرکز آمار ایران، نرخ بیکاری در پایان سال ۱۴۰۴ به ۷.۵ درصد رسیده که نسبت به سال قبل ۰.۱ واحد درصد کاهش را نشان میدهد. با این حال این کاهش لزوماً به معنای بهبود وضعیت بازار کار نیست، زیرا نرخ مشارکت اقتصادی نیز با افت ۰.۴ واحد درصدی از ۴۱ به ۴۰.۶ درصد رسیده است.
همچنین نسبت اشتغال از ۳۷.۹ درصد به ۳۷.۵ درصد کاهش یافته که بیانگر رشد نامتوازن جمعیت در سن کار و عدم ایجاد فرصتهای شغلی متناسب با آن است.
شکاف عمیق جنسیتی در بازار کار
آمارها نشان میدهد وضعیت اشتغال زنان همچنان یکی از چالشهای جدی اقتصاد ایران است. نرخ مشارکت اقتصادی مردان ۶۷.۹ درصد و زنان تنها ۱۳.۴ درصد گزارش شده که شکاف جنسیتی بیش از ۵۴ درصدی را نشان میدهد.
در بخش نسبت اشتغال نیز وضعیت مشابهی دیده میشود؛ بهطوری که نرخ اشتغال مردان ۶۳.۸ درصد و زنان ۱۱.۴ درصد است. این اختلاف بیانگر محدودیتهای ساختاری، فرهنگی و اقتصادی در ورود زنان به بازار کار است.
۲.۷ میلیون جوان خارج از آموزش و اشتغال
یکی دیگر از شاخصهای مهم بازار کار، جمعیت NEET یا جوانان ۱۵ تا ۲۴ سالهای است که نه شاغل هستند، نه در حال تحصیل و نه در حال مهارتآموزی. طبق آمار، بیش از ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر در این گروه قرار دارند که حدود ۱.۸ میلیون نفر از آنها را زنان تشکیل میدهند.
این پدیده نشاندهنده شکاف میان نظام آموزشی و نیازهای بازار کار، ضعف مهارتآموزی و کاهش فرصتهای شغلی برای جوانان است.
جمعبندی
بررسی روندهای بازار کار نشان میدهد که کاهش نرخ بیکاری بهتنهایی نمیتواند نشانه بهبود شرایط اشتغال باشد. افت مشارکت اقتصادی، کاهش نسبت اشتغال و افزایش جمعیت NEET نشاندهنده خروج بخشی از نیروی کار از چرخه فعالیت اقتصادی است.
کارشناسان معتقدند اصلاح ساختارهای اقتصادی، تقویت بخش خصوصی، توسعه مهارتآموزی و رفع موانع اشتغال زنان میتواند نقش مهمی در بهبود وضعیت بازار کار داشته باشد.
برای تحلیلهای بیشتر از وضعیت اقتصاد و بازار کار ایران همراه ما باشید.
