به گزارش اقتصاد کشور، تازهترین بررسیهای مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی نشان میدهد وضعیت صنعت برق ایران در تابستان ۱۴۰۵ نسبت به سال گذشته بهبود نسبی داشته، اما همچنان ناترازی قابل توجهی میان تولید و مصرف برق در اوج بار وجود دارد و خطر خاموشیهای شبانه بهطور کامل برطرف نشده است.
بر اساس این گزارش، در سناریوی واقعبینانه، میزان ناترازی برق در پیک تابستان ۱۴۰۵ حدود ۱۳ هزار و ۶۴۰ مگاوات برآورد شده که نسبت به سال گذشته حدود ۱.۱ هزار مگاوات کاهش را نشان میدهد. با این حال، تقاضای برق در اوج مصرف از ۸۱ هزار مگاوات عبور میکند، در حالی که ظرفیت تأمین همزمان شبکه حدود ۶۸ هزار و ۴۲۰ مگاوات است.
بهبود نسبی، اما بدون عبور از بحران
به گزارش اقتصاد کشور، اگرچه توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر و افزایش بهرهبرداری از نیروگاههای برقآبی به دلیل بهبود بارشها نقش مهمی در کاهش کسری برق داشته است، اما کارشناسان تأکید میکنند که این بهبود به معنای پایان بحران نیست.
در این میان، افزایش ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر از حدود ۱۶۰۰ مگاوات به نزدیک ۶ هزار مگاوات، بخش مهمی از رشد تولید را تشکیل میدهد، اما تنها حدود ۴ هزار مگاوات از این ظرفیت در عمل قابل اتکاست.
هشدار درباره خاموشیهای شبانه
یکی از مهمترین نکات این گزارش، احتمال افزایش کسری برق در ساعات شب است. به دلیل ماهیت تولید نیروگاههای خورشیدی، در ساعات تاریکی این ظرفیت از مدار خارج میشود و در صورت عدم مدیریت بار، فشار بر شبکه افزایش مییابد.
به نقل از اقتصاد کشور، کارشناسان هشدار دادهاند که تمرکز صرف بر افزایش ظرفیت نصبشده بدون مدیریت مصرف، میتواند پایداری شبکه را در ساعات غیرروز با چالش جدی مواجه کند.
نقش نیروگاههای برقآبی و تغییرات ساختاری
در کنار انرژیهای تجدیدپذیر، نیروگاههای برقآبی نیز نقش مهمی در بهبود وضعیت شبکه داشتهاند. توان تولید این بخش در تابستان ۱۴۰۵ حدود ۹ هزار و ۳۸۳ مگاوات برآورد شده که نسبت به سال گذشته افزایش قابل توجهی دارد.
با این حال، گزارش مرکز پژوهشهای مجلس تأکید میکند که بخشی از بهبود ناترازی ناشی از شرایط اقلیمی و بارشها بوده و نمیتوان آن را پایدار تلقی کرد.
فشار صنایع و اثر جنگ بر شبکه برق
بررسیها نشان میدهد آسیب به برخی نیروگاهها و خروج حدود ۴ هزار و ۸۰۰ مگاوات ظرفیت از مدار، همراه با انتقال بار صنایع به شبکه سراسری، فشار مضاعفی معادل حدود ۱ هزار و ۸۰۰ مگاوات بر شبکه وارد کرده است.
این تغییرات ساختاری باعث شده بخشی از ظرفیت تولیدی که پیشتر در اختیار صنایع بزرگ بود، به تقاضای عمومی کشور اضافه شود.
راهکار اصلی؛ مدیریت مصرف در ساعات اوج
به گزارش اقتصاد کشور، تحلیلها نشان میدهد در بیش از ۸۲ درصد ساعات تابستان، ناترازی برق کمتر از ۱۰ هزار مگاوات است و تنها در ساعات اوج مصرف به سطوح بحرانی میرسد.
بر همین اساس، کارشناسان معتقدند راهکار اصلی عبور از بحران، نه صرفاً توسعه نیروگاههای جدید، بلکه مدیریت مصرف در ساعات اوج بار است. اجرای برنامههای جابهجایی بار، کنترل مصرف صنایع و بهینهسازی مصرف خانگی از جمله این راهکارهاست.
در صورت تداوم مدیریت صحیح مصرف و تسریع در توسعه ظرفیتهای تجدیدپذیر، میتوان امیدوار بود خاموشیها در تابستان ۱۴۰۵ کاهش یابد؛ با این حال، پایداری کامل شبکه همچنان نیازمند اصلاحات ساختاری در صنعت برق است.
