به گزارش اقتصاد کشور، بررسیهای منتشرشده نشان میدهد کاهش نرخ زاد و ولد در ایران دیگر تنها یک مسئله جمعیتی نیست، بلکه به یکی از مهمترین چالشهای اقتصادی کشور تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند ادامه روند کاهش موالید میتواند در سالهای آینده بر بازار کار، رشد اقتصادی، صندوقهای بازنشستگی و بهرهوری اقتصاد ایران تأثیر قابل توجهی بگذارد.
بر اساس آمارهای رسمی، تعداد موالید کشور از حدود ۹۷۳ هزار نفر در سال ۱۴۰۳ به حدود ۸۹۲ هزار نفر در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است؛ روندی که نشاندهنده حرکت تدریجی ساختار جمعیتی ایران از جامعهای جوان به سمت سالمندی است.
کاهش موالید؛ تهدیدی برای رشد اقتصادی
کارشناسان میگویند نخستین پیامد کاهش زاد و ولد، کوچکتر شدن نیروی کار در سالهای آینده است. کاهش جمعیت فعال میتواند ظرفیت تولید، رشد اقتصادی، نوآوری و بهرهوری را تحت تأثیر قرار دهد و توان رقابتی اقتصاد را کاهش دهد.
همچنین با افزایش سهم سالمندان در ترکیب جمعیتی، الگوی مصرف خانوارها تغییر میکند و فشار بیشتری بر نظام بازنشستگی، خدمات درمانی و منابع عمومی کشور وارد خواهد شد.
ایران هنوز در «پنجره جمعیتی» قرار دارد
به نقل از اقتصاد کشور، جمعیتشناسان معتقدند ایران همچنان در دورهای موسوم به «پنجره جمعیتی» قرار دارد؛ دورهای که نسبت جمعیت در سن کار به جمعیت وابسته بالاست و فرصت مناسبی برای رشد اقتصادی فراهم میکند.
با این حال، هشدار داده میشود که اگر از این فرصت برای افزایش اشتغال، سرمایهگذاری و بهرهوری استفاده نشود، کشور طی یک تا دو دهه آینده با چالش سالمندی جمعیت و کاهش نیروی کار روبهرو خواهد شد.
اقتصاد؛ مهمترین عامل تصمیم به فرزندآوری
بررسیهای اجتماعی نشان میدهد مهمترین عامل اثرگذار بر تصمیم خانوادهها برای فرزندآوری، وضعیت اقتصادی است. تورم، افزایش هزینههای مسکن، نبود امنیت شغلی و ناپایداری درآمد موجب شده بسیاری از زوجهای جوان تشکیل خانواده یا فرزندآوری را به تعویق بیندازند.
کارشناسان تأکید میکنند سیاستهای تشویقی مانند پرداخت وام یا مشوقهای مالی، بدون ایجاد ثبات اقتصادی، افزایش اشتغال و بهبود شرایط معیشتی، تأثیر محدودی بر افزایش نرخ باروری خواهند داشت.
لزوم پیوند سیاست جمعیتی با اقتصاد و اشتغال
به گفته کارشناسان، سیاستهای جمعیتی زمانی اثربخش خواهند بود که با برنامههای اقتصادی، نظام سلامت، آموزش، اشتغال و حمایتهای اجتماعی هماهنگ شوند.
همچنین افزایش مشارکت اقتصادی زنان، توسعه زیرساختهای حمایتی مانند مهدکودکها، تقویت نظام بیمه و ایجاد امنیت اقتصادی برای خانوادهها از مهمترین اقداماتی است که میتواند هم به رشد اقتصادی و هم به بهبود شاخصهای جمعیتی کمک کند.
کارشناسان معتقدند مدیریت سالمندی جمعیت تنها با افزایش موالید امکانپذیر نیست و نیازمند سیاستگذاری هماهنگ در حوزههای اقتصاد، اشتغال، سلامت، آموزش و رفاه اجتماعی است.
برای دنبال کردن تازهترین گزارشها و تحلیلهای اقتصادی، اقتصاد کشور را دنبال کنید.
