به نقل از اقتصاد کشور، بررسی یکی از قدیمیترین ابزارهای تأمین مالی خرید مسکن نشان میدهد اگرچه حساب پسانداز مسکن جوانان همچنان امکان دریافت تسهیلات با سپردهگذاری تدریجی را فراهم میکند، اما افزایش مداوم قیمت مسکن، قدرت خرید واقعی این وام را با ابهام جدی مواجه کرده است.
وام مسکن جوانان چگونه عمل میکند؟
حساب پسانداز مسکن جوانان از جمله طرحهای بانک مسکن برای کمک به خرید یا ساخت واحد مسکونی است. در نسخه جدید این طرح، حداقل زمان انتظار برای دریافت تسهیلات به سه سال کاهش یافته، اما متقاضیان برای بهرهمندی از حداکثر سقف وام باید به مدت ۱۰ سال بهصورت مستمر سپردهگذاری کنند.
برای حسابهای افتتاحشده از سال ۱۴۰۳ به بعد، سقف تسهیلات در پایان سال دهم برای متقاضیان ساکن تهران ۳ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان تعیین شده است.
سپردهگذاری تدریجی با فشار مالی کمتر
دریافت سقف کامل این تسهیلات مستلزم سپردهگذاری منظم در طول ۱۰ سال است. میزان واریزی ماهانه از حدود ۱.۴ میلیون تومان در سال نخست آغاز میشود و در سال دهم به حدود ۶.۶ میلیون تومان میرسد. مجموع سپردهگذاری متقاضی در پایان این دوره نیز حدود ۴۸۰ میلیون تومان خواهد بود.
در مقایسه با وامهای خرید مسکن از محل اوراق، این طرح فشار ماهانه کمتری به خانوار وارد میکند. به عنوان مثال، قسط یک وام یک میلیارد تومانی با نرخ سود ۲۲.۵ درصد و بازپرداخت ۱۲ ساله حدود ۲۰ میلیون تومان در ماه است؛ رقمی که بهمراتب بیشتر از مبالغ سپردهگذاری در حساب جوانان است.
تورم؛ چالش اصلی قدرت خرید وام
کارشناسان معتقدند مهمترین چالش این حساب، مبلغ اسمی وام نیست، بلکه حفظ قدرت خرید آن در طول دوره انتظار است. در اقتصادی که قیمت مسکن با سرعت بالایی افزایش مییابد، ممکن است ارزش واقعی تسهیلات در زمان پرداخت به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند.
اگر سقف فعلی وام ۳.۷ میلیارد تومانی با قیمت امروز مسکن مقایسه شود، این تسهیلات میتواند حدود ۳۷ درصد قیمت یک واحد ۵۰ متری با ارزش تقریبی ۱۰ میلیارد تومان را پوشش دهد؛ یعنی معادل خرید حدود ۱۸.۵ مترمربع از یک واحد مسکونی در تهران.
تجربه حسابهای قدیمی چه میگوید؟
بررسی حسابهایی که در سال ۱۳۹۵ افتتاح شدهاند، تصویر متفاوتی ارائه میدهد. سقف وام این حسابها اکنون ۱۱۰ میلیون تومان است؛ رقمی که با قیمتهای فعلی بازار مسکن، حتی هزینه خرید یک مترمربع آپارتمان در تهران را نیز پوشش نمیدهد.
با فرض قیمت هر مترمربع ۲۰۰ میلیون تومان، این وام تنها معادل ۰.۵۵ مترمربع واحد مسکونی است و فقط حدود ۱.۱ درصد از قیمت یک آپارتمان ۵۰ متری را تأمین میکند.
آیا وام مسکن جوانان همچنان گزینه مناسبی است؟
بررسیها نشان میدهد حساب پسانداز مسکن جوانان از نظر میزان سپردهگذاری، گزینهای مناسب برای بخشی از خانوارها محسوب میشود، اما کارایی نهایی آن به میزان رشد قیمت مسکن در سالهای آینده بستگی دارد. اگر تورم مسکن با سرعتی بیشتر از افزایش سقف تسهیلات ادامه یابد، سهم وام در تأمین هزینه خرید خانه به مرور کاهش خواهد یافت.
در نتیجه، موفقیت این ابزار تأمین مالی بیش از هر چیز به کنترل تورم، ثبات بازار مسکن و بازنگری دورهای در سقف تسهیلات وابسته خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار وام مسکن، بازار املاک و سیاستهای حوزه مسکن، اقتصاد کشور را دنبال کنید.