به نقل از اقتصاد کشور، رئیس هیئتمدیره انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو کشور با اشاره به وضعیت زیان انباشته سایپا، وزارت صنعت، معدن و تجارت را متولی اصلی تعیین تکلیف این خودروساز دانست و تأکید کرد که حل چالش خصوصیسازی سایپا در اختیار دستگاه متولی صنعت است.
بررسی صورتهای مالی تلفیقی حسابرسیشده ۱۲ ماهه منتهی به ۲۹ اسفند ۱۴۰۴ نشان میدهد سایپا در این مدت ۲۸۲ هزار و ۲۱۷ دستگاه خودرو تولید کرده است؛ در حالی که میزان تولید ایرانخودرو بیش از ۵۰۰ هزار دستگاه بوده است.
در شاخص هزینه مالی به فروش نیز فاصله قابل توجهی میان دو خودروساز وجود دارد. این نسبت در سایپا ۱۹.۳ درصد و در ایرانخودرو ۴.۳ درصد اعلام شده است. با وجود تولید حدوداً دو برابری ایرانخودرو، زیان انباشته سایپا بیشتر است.
زیان انباشته سایپا از سرمایه شرکت عبور کرد
بر اساس اطلاعات منتشرشده، زیان انباشته ایرانخودرو حدود ۱۳۰ همت و زیان انباشته سایپا حدود ۱۹۹ همت برآورد شده است. سرمایه این دو خودروساز نیز به ترتیب ۲۵۶ همت و ۱۶۲ همت اعلام شده است.
نسبت زیان انباشته به سرمایه در ایرانخودرو ۵۰.۸ درصد و در سایپا ۱۲۲.۸ درصد است؛ رقمی که نشان میدهد زیان انباشته سایپا از سرمایه ثبتشده این شرکت عبور کرده است.
سایپا و ایرانخودرو چه میزان اشتغال ایجاد کردهاند؟
در بخش اشتغال نیز ایرانخودرو حدود ۲۳ هزار نیروی شاغل مستقیم دارد و تعداد کارکنان گروه صنعتی این شرکت به حدود ۶۱ هزار نفر میرسد. بر اساس نتایج رتبهبندی IMI۱۰۰ سال ۱۴۰۴، گروه صنعتی ایرانخودرو با اشتغال ۶۵ هزار و ۹۱۱ نفر، رتبه نخست کشور را در شاخص «بالاترین میزان اشتغالزایی» به خود اختصاص داده است.
شرکت خودروسازی سایپا نیز حدود ۹ هزار و ۴۰۰ نفر نیروی مستقیم دارد و شمار کارکنان گروه صنعتی سایپا حدود ۴۶ هزار نفر اعلام شده است.
خصوصیسازی خودروسازان از دهه ۹۰ مطرح است
خصوصیسازی خودروسازان دولتی از دهه ۹۰ مطرح بوده است. موافقان این سیاست معتقدند با توجه به ناکارآمدی مدیریت دولتی در حوزه تولید و تداوم زیاندهی خودروسازان، واگذاری واقعی به بخش خصوصی میتواند زمینه اصلاح ساختار مالی و مدیریتی این شرکتها را فراهم کند.
در مقابل، سرمایهگذار خصوصی برای دستیابی به سود و خروج از زیان، معمولاً به دنبال اصلاح هزینهها، افزایش بهرهوری و استفاده از راهکارهای اقتصادی است. در عین حال، حمایت از مصرفکننده میتواند از طریق نظارت مستمر و تنظیمگری مؤثر دولت دنبال شود.
کاهش ۶۵ درصدی تولید محصولات سایپا
بر اساس آمار بازار سرمایه، تولید محصولات سایپا که در مقایسه با ایرانخودرو عمدتاً خودروهای ارزانتری را به بازار عرضه میکند، طی ۱۹ ماه گذشته ۶۵ درصد کاهش یافته است.
خصوصیسازی سایپا پس از ایرانخودرو نیز از مدتها قبل مطرح بوده و کارشناسان بر ضرورت کنترل و مدیریت روند افزایش زیان انباشته این خودروساز تأکید کردهاند.
یکی از محورهای مورد تأکید کارشناسان، خصوصیسازی واقعی است؛ به این معنا که واگذاری سهام نباید از طریق تشکیل شرکتهای اقماری و ساختارهای چندلایه، در نهایت به باقی ماندن کنترل شرکت در اختیار دولت یا مجموعههای وابسته به دولت منجر شود.
ایرانخودرو نیز در بهمن ۱۴۰۳ پس از کشوقوسهای فراوان به بخش خصوصی واگذار شد. با وجود آنکه هنوز نمیتوان از تغییرات بنیادی در کیفیت تولید و مدیریت بازار این خودروساز سخن گفت، مقایسه عملکرد دو شرکت از نظر تولید و زیان انباشته، تفاوتهایی را نشان میدهد.
خصوصیسازی سایپا؛ دستور رئیسجمهور و الزام قانونی
محمدرضا نجفیمنش، رئیس هیئتمدیره انجمن تخصصی صنایع همگن نیرومحرکه و قطعهسازان خودرو کشور، در این باره به وزارت صنعت، معدن و تجارت اشاره کرد و گفت: مجری صنعت چه نهادی است؟ باز شدن گره در اختیار همان دستگاه متولی است.
وی افزود: مساله خصوصیسازی دستور رئیسجمهور و قانون است زیرا این موضوع در برنامه هفتم پیشرفت آمده که باید عملیاتی شود.
این کارشناس حوزه صنعت و تجارت در پاسخ به این پرسش که راهکار برونرفت از زیانده بودن خودروسازان چیست، اظهار کرد: پیشنهادها بارها ارائه شده اما گوش شنوایی برای اجرای آن وجود ندارد.
تأکید بر حذف قیمتگذاری دستوری خودرو
نجفیمنش در توضیح بیشتر تاکید کرد: نخست، دولت باید از قیمتگذاری دستوری خودروها دست بردارد. دوم اینکه مدیریت تولید را به بخش خصوصی و سرمایهگذار خصوصی بسپارد. تنها کاری که دولت برای بهبود وضعیت فعلی صنعت خودرو میتواند انجام دهد، اجرای احکام خصوصیسازی است.
روند واگذاری سهام دولتی سایپا به بخش خصوصی نیز همچنان در حال پیگیری است و باید دید آیا این فرآیند در نهایت به واگذاری واقعی و اصلاح ساختار مالی و مدیریتی این خودروساز منجر خواهد شد یا خیر.
برای اخبار و اطلاعات بیشتر به اقتصاد کشور مراجعه کنید.