به نقل از اقتصاد کشور، بانک مرکزی با اجرای سازوکاری جدید برای پرداخت وام ازدواج و فرزندآوری، امکان دریافت این تسهیلات در قالب کارت رفاهی متصل به اوراق گام مبتنی بر قرضالحسنه را فراهم کرده است؛ روشی که میتواند روند پرداخت تسهیلات را تغییر دهد و سهم پرداخت نقدی را کاهش دهد.
مبلغ وام ازدواج در سال جاری تغییری نکرده است. بر اساس مقررات موجود، هر یک از زوجین واجد شرایط میتوانند ۳۰۰ میلیون تومان تسهیلات قرضالحسنه دریافت کنند. این مبلغ برای زوجهای جوانتر افزایش مییابد و در صورتی که سن مرد کمتر از ۲۵ سال و سن زن کمتر از ۲۳ سال باشد، سهم هر یک از زوجین به ۳۵۰ میلیون تومان خواهد رسید.
با وجود ثابت ماندن سقف تسهیلات، دسترسی به این وام همچنان با چالش صفهای طولانی مواجه است. بر اساس آمار سهماهه نخست سال، بیش از ۵۰۰ هزار نفر در صف دریافت وام ازدواج قرار داشتهاند. در بخش تسهیلات فرزندآوری نیز نزدیک به ۵۰۰ هزار متقاضی در انتظار دریافت تسهیلات بودهاند.
اولویت با کارت رفاهی است، نه پرداخت نقدی
بر اساس شیوهنامه ابلاغی بانک مرکزی، در کنار روش نقدی، تسهیلات ازدواج و فرزندآوری میتواند از طریق «کارت رفاهی متصل به اوراق گام مبتنی بر قرضالحسنه» پرداخت شود. بانکها موظفاند در صورت درخواست متقاضی، صدور این کارت را در اولویت قرار دهند و در کوتاهترین زمان ممکن نسبت به آن اقدام کنند.
متقاضی پس از پذیرش از سوی بانک، حداکثر ۳۰ روز کاری برای تکمیل مدارک و معرفی ضامن فرصت دارد. در صورت پایان این مهلت، ثبتنام از سامانه حذف خواهد شد و متقاضی باید در مهلت مقرر دوباره ثبتنام کند.
بانک نیز مکلف است حداکثر ظرف ۱۰ روز کاری پس از تشکیل پرونده، تکمیل مدارک، اعتبارسنجی و انعقاد قرارداد، کارت رفاهی را صادر کند.
در این روش، متقاضی به جای دریافت مستقیم وجه، از اعتبار کارت برای خرید از پذیرندگان طرف قرارداد بانک استفاده میکند. سقف اعتبار کارت مطابق سقف تعیینشده برای وام ازدواج و فرزندآوری خواهد بود و اعتبار آن حداکثر شش ماه قابل استفاده است.
فهرست پذیرندگان طرف قرارداد نیز باید از سوی مؤسسه اعتباری در سامانه مربوط به متقاضی اعلام شود.
بازپرداخت کارت رفاهی چگونه است؟
بازپرداخت اعتبار کارت رفاهی برای وام ازدواج مشابه تسهیلات نقدی، ۱۰ ساله خواهد بود. در مورد وام فرزندآوری نیز مدت بازپرداخت، بر اساس مقررات مربوط، بین سه تا هفت سال تعیین شده است. دوره تنفس این تسهیلات نیز شش ماه خواهد بود.
با این حال، مبلغ اقساط از ابتدا ثابت نیست و جدول بازپرداخت بر اساس نخستین خرید و میزان تراکنشهای انجامشده در دوره اعتبار کارت، از سوی بانک تعیین و در ادامه بهروزرسانی میشود.
آیا وام نقدی همچنان در دسترس است؟
نکته مهم در شیوهنامه بانک مرکزی، اولویت کارت رفاهی نسبت به پرداخت نقدی است. بر اساس ماده ۱۰، بانک باید ترتیبی اتخاذ کند که در صورت درخواست متقاضی، پرداخت تسهیلات در قالب کارت رفاهی زودتر از روش نقدی انجام شود.
این موضوع به معنای حذف رسمی وام نقدی نیست، اما میتواند نشانهای از تغییر تدریجی سیاست پرداخت تسهیلات باشد. در صورت تبدیل شدن کارت رفاهی به مسیر سریعتر، متقاضیانی که به وجه نقد نیاز دارند ممکن است با زمان انتظار بیشتری برای دریافت تسهیلات مواجه شوند.
این مسئله از آن جهت اهمیت دارد که بسیاری از زوجهای جوان برای هزینههایی مانند رهن و اجاره مسکن، خرید لوازم ضروری، هزینه مراسم، درمان یا تسویه بدهیهای فوری به وجه نقد نیاز دارند. اعتبار خرید، حتی با سقف و مدت بازپرداخت مشابه، لزوماً همان کارکرد پول نقد را ندارد.
فرآیند دریافت کارت رفاهی
فرآیند دریافت کارت رفاهی از طریق سامانه تسهیلات ازدواج و فرزندآوری انجام میشود. متقاضی پس از ثبتنام اولیه میتواند گزینه دریافت اعتبار در قالب کارت رفاهی را انتخاب کند. پس از انتخاب مؤسسه اعتباری، دریافت کد رهگیری و ارائه مدارک، تشکیل پرونده انجام خواهد شد.
شرایط ضامن و سایر مقررات نیز مطابق ضوابط تسهیلات قرضالحسنه ازدواج و فرزندآوری خواهد بود. متقاضی پس از پذیرش بانک، ۳۰ روز کاری برای تکمیل مدارک و معرفی ضامن فرصت دارد و بانک پس از تکمیل پرونده، اعتبارسنجی و انعقاد قرارداد باید حداکثر ظرف ۱۰ روز کاری کارت رفاهی را صادر کند.
بانک مرکزی همچنین اعلام کرده است که تا زمان فراهم شدن زیرساختهای لازم برای صدور کارت رفاهی متصل به اوراق گام، بانکها همچنان باید تسهیلات ازدواج و فرزندآوری را بهصورت نقدی و مطابق سهمیههای ابلاغی پرداخت کنند.
انتخاب میان پول نقد و اعتبار خرید
بر اساس ماده ۴۸ ضوابط اجرایی بودجه سال ۱۴۰۵، متقاضیان میتوانند در صورت تمایل، تسهیلات نقدی قرضالحسنه از جمله وام ازدواج، فرزندآوری و ودیعه یا خرید و ساخت مسکن را به تسهیلات اعتباری تبدیل کنند.
بنابراین، در مقررات فعلی انتخاب میان دریافت نقدی و اعتبار خرید همچنان برای متقاضی وجود دارد؛ با این حال، اولویت رسمی کارت رفاهی میتواند مسیر دریافت نقدی را در عمل زمانبرتر کند.
در شرایطی که صدها هزار متقاضی همچنان در صف دریافت وام قرار دارند، تغییر شیوه پرداخت میتواند تأثیر قابل توجهی بر تجربه متقاضیان داشته باشد. اگر این سازوکار بتواند سرعت پرداخت را افزایش دهد، بخشی از صفها کاهش خواهد یافت؛ اما محدود شدن امکان استفاده از اعتبار به پذیرندگان مشخص، همچنان یکی از مهمترین تفاوتهای آن با وام نقدی خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و جزئیات تسهیلات بانکی به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
