به نقل از اقتصاد کشور، افزایش استقبال از خرید و فروش آنلاین طلا در کنار رشد قیمت این فلز گرانبها، نگرانیها درباره ریسک فعالیت برخی پلتفرمها را بیشتر کرده است. کارشناسان هشدار میدهند عدد ثبتشده در یک اپلیکیشن لزوماً به معنای مالکیت واقعی طلا نیست و خریداران باید پیش از واریز وجه، از وجود پشتوانه فیزیکی و امکان تحویل واقعی طلای خریداریشده اطمینان حاصل کنند.
خرید و فروش طلا در سالهای اخیر علاوه بر بازار فیزیکی، در اپلیکیشنها و پلتفرمهای آنلاین نیز رونق گرفته است. با این حال، یکی از چالشهای مهم این بازار آن است که در برخی موارد، کاربر در ازای وجه پرداختی، طلای فیزیکی دریافت نمیکند و حتی امکان تحویل فیزیکی نیز ممکن است به حداقل مشخصی از موجودی یا شرایط خاص محدود شود.
خالیفروشی؛ مهمترین ریسک طلای آنلاین
یکی از مهمترین نگرانیها در معاملات آنلاین طلا، موضوع «خالیفروشی» است. در این حالت ممکن است پلتفرم در حساب کاربر مقدار مشخصی طلا نمایش دهد، در حالی که به همان میزان طلای فیزیکی در انبار یا خزانه آن وجود نداشته باشد.
این مسئله میتواند در شرایطی که تعداد زیادی از کاربران همزمان درخواست برداشت یا تحویل فیزیکی طلا داشته باشند، به یک بحران جدی تبدیل شود؛ زیرا موجودی ثبتشده در سامانه الزاماً تضمینکننده وجود طلای واقعی نیست.
پلیس فتا نیز اخیراً درباره فعالیت یک پلتفرم فروش آنلاین طلا هشدار داده و اعلام کرده است که این مجموعه به دلیل موضوع خالیفروشی ورشکست شده و فعالیت آن با حدود ۲۰۰ هزار کاربر لغو شده است.
همچنین گزارشهای غیررسمی دیگری درباره خالیفروشی حدود ۳۰۰ کیلوگرم طلا توسط یک پلتفرم دیگر منتشر شده است. با توجه به اینکه صحت این ادعاها نیازمند تأیید نهادهای نظارتی است، نمیتوان آنها را بهعنوان واقعیت قطعی در نظر گرفت؛ با این حال، انتشار چنین گزارشهایی ضرورت احتیاط بیشتر کاربران را نشان میدهد.
پیش از خرید طلای آنلاین به چه نکاتی توجه کنیم؟
قیمت غیرعادی، زنگ خطر است
ارزان بودن بیش از حد طلا نباید تنها معیار انتخاب یک پلتفرم باشد. اگر سایتی قیمتی بسیار پایینتر از نرخ لحظهای بازار یا کارمزدی غیرمنطقی پیشنهاد میکند، باید درباره علت این اختلاف تحقیق کرد.
در معاملات طلا، تفاوت قیمت و کارمزد باید منطقی و قابل توضیح باشد و پیشنهادهای غیرعادی میتواند نشانهای برای بررسی دقیقتر اعتبار پلتفرم باشد.
امکان تحویل فیزیکی را بررسی کنید
یکی از مهمترین پرسشها پیش از واریز وجه این است که طلای خریداریشده در چه شرایطی و چه مدت زمانی قابل تحویل فیزیکی است. خریدار باید از پشتیبانی پلتفرم درباره حداقل میزان تحویل، زمان تحویل، هزینههای احتمالی و محل دریافت طلا سؤال کند.
پاسخهای مبهم، پیچیده یا نبود امکان مشخص برای تحویل فیزیکی میتواند نشانهای باشد که نیاز به بررسی بیشتر دارد.
داشتن مجوز بهتنهایی کافی نیست
دارا بودن مجوز فعالیت به معنای تضمین کامل امنیت سرمایه نیست. مجوز میتواند نشاندهنده فعالیت در چارچوب مقررات باشد، اما موضوع مهم دیگری نیز وجود دارد و آن، اطمینان از میزان طلای فیزیکی موجود در خزانه یا انبار پلتفرم است.
بنابراین کاربران باید علاوه بر بررسی مجوزها، درباره محل نگهداری طلا، سازوکار نظارت بر موجودی و نحوه تحویل فیزیکی نیز اطلاعات کافی به دست آورند.
ورود بانک مرکزی به بازار طلای آنلاین
بانک مرکزی نیز برای ساماندهی این بازار در حال ایجاد زیرساختهای نظارتی است. بر اساس برنامه اعلامشده، قرار است پلتفرمهای فروش آنلاین طلا تا پایان شهریورماه به «سامانه ناظر» بانک مرکزی متصل شوند.
همچنین صدور مجوز ارائه خدمات خزانهداری به سکوهای خرید و فروش آنلاین طلا برای چند بانک، اقدامی در راستای ایجاد زیرساخت مطمئنتر برای نگهداری و تأمین طلای فیزیکی این معاملات محسوب میشود.
پشتوانه طلا مهمتر از قیمت لحظهای است
در بازار طلای آنلاین، صرفاً مقایسه قیمت خرید، قیمت فروش و میزان کارمزد نمیتواند معیار مناسبی برای انتخاب یک پلتفرم باشد. خریداران باید پیش از هر چیز درباره پشتوانه فیزیکی طلای خریداریشده تحقیق کنند.
دو پرسش اساسی که پیش از واریز وجه باید پاسخ روشنی برای آنها وجود داشته باشد این است: طلای خریداریشده دقیقاً کجا نگهداری میشود و پلتفرم چه ارتباطی با خزانههای معتبر و تحت نظارت دارد؟
در شرایطی که معاملات آنلاین طلا با استقبال گستردهتری روبهرو شده است، بررسی پشتوانه واقعی دارایی و سازوکار نظارت بر آن میتواند مهمتر از اختلاف جزئی قیمت یا کارمزد باشد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و هشدارهای بازار طلا به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
