به نقل از اقتصاد کشور بیت‌کوین در سال ۲۰۲۶ با وجود کاهش نوسان‌پذیری کلی، همچنان حرکت‌های شدید و غیرمعمول قیمت را تجربه می‌کند. بر اساس داده‌های منتشرشده، این رمزارز در ۱۰ روز معاملاتی تغییراتی معادل دست‌کم سه انحراف معیار نسبت به الگوی اخیر خود داشته است؛ رقمی که از هشت روز ثبت‌شده در کل سال ۲۰۱۸، هم‌زمان با بازار نزولی و افت ۷۳ درصدی بیت‌کوین، بیشتر است. این آمار نشان می‌دهد کاهش نوسان‌پذیری متوسط لزوماً به معنای پایان شوک‌های ناگهانی در بازار رمزارز نیست.
بیت‌کوین در سال ۲۰۲۶ چندین نوسان سه‌سیگمایی را تجربه کرد
بر اساس تحلیل منتشرشده، قیمت بیت‌کوین در سال جاری میلادی طی ۱۰ روز دست‌کم به اندازه سه انحراف معیار از الگوی معاملاتی اخیر خود فاصله گرفته است. در مقابل، در کل سال ۲۰۱۸ تنها هشت روز با چنین ویژگی‌ای ثبت شده بود؛ سالی که بازار بیت‌کوین افتی حدود ۷۳ درصدی را تجربه کرد.
معامله‌گران برای شناسایی تغییرات غیرمعمول قیمت از معیار «سیگما» استفاده می‌کنند. این معیار میزان فاصله یک تغییر قیمتی از رفتار معمول دارایی را نشان می‌دهد. در روش مورد استفاده برای این تحلیل، تغییرات روزانه قیمت بیت‌کوین با نوسان‌پذیری تحقق‌یافته ۳۰روزه مقایسه شده است؛ شاخصی که شدت معمول تغییرات قیمت در بازه اخیر را اندازه‌گیری می‌کند.
بر این اساس، روزهایی که تغییر قیمت بیت‌کوین، چه در مسیر صعودی و چه در مسیر نزولی، به دست‌کم سه برابر نوسان روزانه معمول آن در ۳۰ روز گذشته برسد، «روزهای سه‌سیگما» نامیده می‌شوند.
سیگما چیست و چرا برای سرمایه‌گذاران اهمیت دارد؟
در یک توزیع نرمال، حدود ۹۵ درصد تغییرات در محدوده دو انحراف معیار و نزدیک به ۹۹.۷ درصد تغییرات در محدوده سه انحراف معیار قرار می‌گیرند. بنابراین، رخدادهای سه‌سیگمایی در چنین توزیعی نادر محسوب می‌شوند و می‌توانند برای شناسایی حرکت‌های بسیار بزرگ قیمت مورد استفاده قرار گیرند.
تکرار این رخدادها برای سرمایه‌گذاران اهمیت دارد؛ زیرا مدل‌های متداول مدیریت ریسک که بیش از اندازه به نوسان‌های اخیر تکیه می‌کنند، ممکن است فراوانی یا شدت حرکت‌های غیرمعمول را به‌درستی منعکس نکنند. البته معیار سه سیگما به‌تنهایی احتمال وقوع شوک‌های آینده را مشخص نمی‌کند و باید در کنار سایر شاخص‌های بازار بررسی شود.
نوسان‌پذیری بیت‌کوین کاهش یافته، اما شوک‌ها ادامه دارند
داده‌های ارائه‌شده نشان می‌دهند نوسان‌پذیری سالانه بیت‌کوین در سال ۲۰۲۶ به حدود ۴۶ درصد رسیده است؛ در حالی که این شاخص در سال ۲۰۱۸ حدود ۸۴ درصد بود. همچنین میانگین اندازه تغییرات سه‌سیگمایی از حدود ۱۰ درصد در سال ۲۰۱۸ به نزدیک هفت درصد کاهش یافته است.
این ارقام حاکی از آن است که اندازه متوسط حرکت‌های شدید کوچک‌تر شده، اما تعداد دفعات وقوع آن‌ها نسبت به الگوی نوسان اخیر افزایش یافته است. به بیان دیگر، بازار از نظر نوسان‌پذیری کلی آرام‌تر شده، ولی همچنان در معرض تغییرات ناگهانی قرار دارد.
نیکولا کواتراوو، رئیس منطقه اروپا، خاورمیانه و آفریقا در شرکت پارادایم، معتقد است بیت‌کوین همچنان دوره‌های نسبتاً طولانی آرامش را پشت سر می‌گذارد و سپس با تغییرات شدید قیمت مواجه می‌شود؛ الگویی که به گفته او تاکنون تغییر اساسی نکرده است.
به گفته کواتراوو، بلوغ بیشتر بازار، افزایش حضور نهادهای مالی، گسترش صندوق‌های قابل معامله در بورس و رشد نقدینگی به کاهش میانگین نوسان‌های روزانه کمک کرده‌اند. با این حال، شوک‌های اقتصاد کلان، استفاده از اهرم مالی و نحوه موقعیت‌گیری معامله‌گران همچنان می‌توانند زمینه‌ساز حرکت‌های شدید قیمت باشند.
مقایسه نوسان بیت‌کوین با انویدیا و بازار سهام
مقایسه بیت‌کوین با دیگر دارایی‌های پرنوسان نشان می‌دهد نوسان‌پذیری کلی به‌تنهایی تصویر کاملی از ریسک ارائه نمی‌دهد. طبق داده‌های منتشرشده، از سال ۲۰۲۴ نوسان‌پذیری بیت‌کوین حدود ۴۷ درصد بوده که تقریباً با نوسان‌پذیری سهام شرکت انویدیا برابری می‌کند؛ اما تعداد روزهای سه‌سیگمایی این دو دارایی متفاوت بوده است.
| دارایی | تعداد روزهای سه‌سیگمایی |
|---|---|
| بیت‌کوین | ۲۶ روز |
| سهام انویدیا | ۸ روز |
| شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ | ۱۶ روز |
| طلا | ۱۲ روز |
این مقایسه نشان می‌دهد حتی اگر دو دارایی نوسان‌پذیری کلی مشابهی داشته باشند، فراوانی حرکت‌های شدید آن‌ها می‌تواند متفاوت باشد. از این رو، تعداد شوک‌های قیمتی نیز یکی از معیارهای مهم در ارزیابی ریسک سرمایه‌گذاری است.
آیا بازار بیت‌کوین در برابر شوک‌ها مقاوم‌تر شده است؟
با وجود تداوم نوسان‌های شدید، برخی داده‌ها از افزایش ظرفیت بازار برای جذب شوک‌های قیمتی حکایت دارند. طبق گزارش منتشرشده، در ۲۱ سپتامبر و هم‌زمان با آخرین جهش سه‌سیگمایی بیت‌کوین، شرکت پارادایم رکورد معاملات اختیار معامله را با ارزشی معادل ۶.۷ میلیارد دلار ثبت کرد.
کواتراوو با اشاره به حرفه‌ای‌تر شدن فعالان بازار، بهبود مدیریت ریسک و افزایش سرمایه نهادی اعلام کرده است که در این دوره گزارشی از زیان سنگین یک میز معاملاتی دریافت نکرده است. به گفته او، فعالان بازار در مقایسه با چند سال گذشته آمادگی بیشتری برای مواجهه با شرایط دشوار دارند و به همین دلیل، یک ماه پرتنش لزوماً به بحرانی گسترده تبدیل نمی‌شود.
با این حال، افزایش بلوغ بازار به معنای حذف شوک‌های قیمتی نیست. شوک‌های اقتصاد کلان، تغییر انتظارات و استفاده از اهرم مالی همچنان می‌توانند به نوسان‌های شدید منجر شوند. بنابراین، توسعه بازار به‌تنهایی تضمینی برای جلوگیری از افت‌وخیزهای ناگهانی نیست.
قیمت ۱۰ رمزارز بزرگ بازار در روز یکشنبه
بر اساس قیمت‌های اعلام‌شده در گزارش مربوط به معاملات روز یکشنبه، بیت‌کوین و اتریوم در بازه ۲۴ساعته رشد محدودی داشتند، اما عملکرد هفتگی بیشتر رمزارزهای بزرگ منفی بود. سولانا با افت ۸.۵۴ درصدی، بیشترین کاهش هفتگی را در میان ۱۰ رمزارز فهرست‌شده ثبت کرد.
| رمزارز | قیمت اعلام‌شده | تغییر ۲۴ساعته | تغییر هفتگی |
|---|---|---|---|
| بیت‌کوین (BTC) | ۸۲٬۹۶۷.۰۹ دلار | مثبت ۰.۵۳ درصد | منفی ۲.۱۶ درصد |
| اتریوم (ETH) | ۲٬۵۰۷.۲۵ دلار | مثبت ۰.۶۷ درصد | منفی ۶.۸۶ درصد |
| تتر (USDT) | ۰.۹۹۸۹ دلار | منفی ۰.۰۱ درصد | منفی ۰.۰۹ درصد |
| بایننس کوین (BNB) | ۷۴۷.۷۱ دلار | مثبت ۰.۳۷ درصد | منفی ۴.۵۳ درصد |
| ریپل (XRP) | ۱.۴۰ دلار | منفی ۰.۴۲ درصد | منفی ۶ درصد |
| یواس‌دی‌کوین (USDC) | ۰.۹۹۹۸ دلار | منفی ۰.۰۱ درصد | منفی ۰.۰۱ درصد |
| سولانا (SOL) | ۱۰۹.۹۵ دلار | مثبت ۰.۲۲ درصد | منفی ۸.۵۴ درصد |
| ترون (TRX) | ۰.۳۳۰۲ دلار | منفی ۰.۰۷ درصد | منفی ۱.۵۵ درصد |
| هایپرلیکویید (HYPE) | ۸۵.۷۷ دلار | مثبت ۲.۰۸ درصد | منفی ۴.۲۷ درصد |
| زی‌کش (ZEC) | ۱٬۲۳۱ دلار | مثبت ۱.۶۲ درصد | منفی ۵.۷۳ درصد |
این قیمت‌ها و درصد تغییرات مربوط به زمان انتشار گزارش هستند و لزوماً قیمت‌های لحظه‌ای بازار را نشان نمی‌دهند.
کاهش نوسان بیت‌کوین به معنای کاهش کامل ریسک نیست
آمارهای ارائه‌شده نشان می‌دهند نوسان‌پذیری سالانه بیت‌کوین در مقایسه با سال ۲۰۱۸ کاهش یافته، اما تکرار روزهای سه‌سیگمایی حاکی از آن است که حرکت‌های بزرگ همچنان بخشی از رفتار این رمزارز هستند.
در نتیجه، ارزیابی ریسک بیت‌کوین صرفاً بر اساس میانگین نوسان‌ها کافی نیست. فراوانی تغییرات غیرمعمول، شرایط اقتصاد کلان، میزان استفاده از اهرم مالی و وضعیت نقدینگی بازار نیز در تحلیل ریسک اهمیت دارند. این عوامل می‌توانند حتی در دوره‌هایی که بازار در مجموع آرام‌تر به نظر می‌رسد، زمینه‌ساز نوسان‌های ناگهانی شوند.
برای دنبال کردن آخرین اخبار بازار رمزارزها، قیمت ارزهای دیجیتال و تحولات اقتصادی، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
