تحولات بازار کار ایران نشان میدهد مسئله اشتغال دیگر تنها به افزایش نرخ بیکاری محدود نیست؛ بلکه کاهش کیفیت مشاغل، رشد اشتغال ناپایدار و افزایش فشار معیشتی بر خانوارها به چالشهای جدی اقتصاد کشور تبدیل شده است. کارشناسان هشدار میدهند تداوم بیکاری جوانان و افت کیفیت اشتغال میتواند زمینهساز افزایش نارضایتیهای اجتماعی شود.
به نقل از اقتصاد کشور، بررسی وضعیت بازار کار در بهار ۱۴۰۵ نشان میدهد در کنار افزایش نرخ بیکاری، نشانههایی از تغییر ساختاری در اشتغال ایران مشاهده میشود؛ تغییراتی که شامل کاهش اشتغال صنعتی، افزایش مشاغل ناپایدار خدماتی، رشد اشتغال ناقص و کاهش مشارکت اقتصادی است.
بحران اشتغال از زنان به مردان منتقل شده است
یک کارشناس بازار کار با اشاره به تغییر الگوی خروج از بازار کار اظهار کرد: مردانه شدن خروج از بازار کار به یک چالش جدی تبدیل شده است؛ زیرا این موضوع مستقیماً معیشت و سفره خانوار را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی افزود: در دورههای گذشته، معمولاً زنان و اشتغال غیررسمی نقش ضربهگیر شوکهای بازار کار را داشتند و در زمان بروز بحران، نخستین گروههایی بودند که از بازار کار خارج میشدند. اما اکنون این وضعیت تغییر کرده و دامنه بحران به اشتغال رسمی و نیروی کار مرد نیز رسیده است.
کاهش کیفیت اشتغال و افزایش شاغلان فقیر
کارشناسان معتقدند یکی از نگرانیهای اصلی بازار کار، کاهش کیفیت فرصتهای شغلی است. افزایش تعداد افرادی که با وجود داشتن شغل، توان تأمین هزینههای زندگی را ندارند، نشانهای از گسترش پدیده «شاغلان فقیر» در اقتصاد ایران است.
رشد مشاغل کمثبات، کاهش امنیت شغلی و افزایش اشتغال ناقص باعث شده است بخشی از نیروی کار کشور با وجود حضور در بازار کار، همچنان با مشکلات معیشتی مواجه باشد.
نااطمینانی اقتصادی مانع توسعه اشتغال پایدار
بررسی شرایط بنگاههای اقتصادی نیز نشان میدهد نااطمینانیهای اقتصادی و سیاسی، قدرت برنامهریزی فعالان اقتصادی را کاهش داده است. برخی فعالان اقتصادی معتقدند افق تصمیمگیری بنگاهها کوتاهتر شده و بسیاری از واحدها به جای توسعه فعالیت، صرفاً برای حفظ بقا تلاش میکنند.
در چنین شرایطی، کاهش سرمایهگذاری در بخش تولید میتواند به محدود شدن فرصتهای شغلی جدید و افزایش فشار بر بازار کار منجر شود.
پیامدهای ادامه بحران اشتغال
به اعتقاد کارشناسان، تداوم روند فعلی تنها به کوچکتر شدن بازار کار محدود نخواهد شد؛ بلکه معیشت خانوارها، رفاه اجتماعی، صندوقهای بازنشستگی و سرمایه انسانی کشور را نیز با چالشهای جدی روبهرو خواهد کرد.
افزایش بیکاری جوانان، کاهش امید به آینده شغلی و افت کیفیت درآمدها از جمله عواملی هستند که میتوانند پیامدهای اقتصادی و اجتماعی گستردهای به همراه داشته باشند.
برای دنبال کردن آخرین تحلیلها درباره اقتصاد، بازار کار و تحولات معیشتی، اخبار اقتصاد کشور را دنبال کنید.
