به نقل از اقتصاد کشور کمبود مواد ناریه به یکی از جدیترین چالشهای بخش معدن تبدیل شده و طبق اظهارات فعالان این حوزه، بسیاری از معادن کوچک به دلیل ناتوانی در تأمین مواد منفجره مورد نیاز استخراج تعطیل شدهاند. همزمان، واردات این مواد که با هدف جبران کمبود داخلی مورد توجه قرار گرفته، همچنان محدود و قطرهچکانی است و بخشی از معادن بزرگ نیز با ظرفیت پایین فعالیت میکنند.
توقف تولید داخلی نیترات آمونیوم
تأمین مواد ناریه مورد نیاز معادن در سالهای اخیر با چالشهایی در زمینه تأمین و قیمتگذاری همراه بوده است. آسیب به پتروشیمی شیراز در جریان جنگ نیز این مشکل را تشدید کرده و توقف تولید نیترات آمونیوم در این مجتمع، یکی از منابع تأمین مواد اولیه مورد نیاز برای تولید آنفو را از چرخه خارج کرده است.
از آنجا که عملیات استخراج در بسیاری از معادن به مواد ناریه وابسته است، اختلال در تأمین این مواد میتواند فعالیت معدن را از مراحل اولیه متوقف کند. در همین شرایط، موضوع واردات مواد ناریه توسط بخش خصوصی با هدف جبران بخشی از کمبود داخلی مطرح و از سوی دولت مورد توجه قرار گرفت، اما فعالان معدنی میگویند این واردات هنوز متناسب با نیاز بازار انجام نشده است.
واردات مواد ناریه همچنان محدود است
محدودیتهای حملونقل و الزامات ویژه جابهجایی مواد منفجره نیز از جمله عواملی است که روند واردات را دشوار کرده است. این مواد به دلیل کاربردهای نظامی، مشمول دستورالعملها و الزامات خاصی در فرآیند حمل و واردات هستند.
کاهش عرضه در برابر تقاضا نیز به افزایش قابل توجه قیمت مواد ناریه منجر شده است. حسن حسینقلی، رئیس اتحادیه صادرکنندگان سرب و روی ایران، پیشتر از افزایش ۴۰۰ درصدی قیمت مواد ناریه نسبت به سال گذشته خبر داده بود.
تعطیلی معادن کوچک و کاهش ظرفیت معادن بزرگ
سیدحجت زینلی، عضو هیاتمدیره انجمن مس ایران، درباره آخرین وضعیت تأمین مواد ناریه گفت: تمام معادن در سطح کشور با کمبود مواد ناریه مواجه هستند. در حال حاضر بزرگترین مشکل معدنکاران در وهله نخست، عدم تامین مواد ناریه و دومین چالش نیز مربوط به بحث سوخت است.
زینلی توضیح داد: بعد از این که پتروشیمی شیراز در جنگ رمضان مورد اصابت دشمن قرار گرفت و از کار افتاد، تولید نیترات آمونیوم در این پتروشیمی متوقف شد. در نتیجه، با کمبود و نبود نیترات آمونیوم که یکی از مهمترین مواد اولیه برای تولید آنفو است، مواجه شدیم.
وی افزود: «بخشی از نیاز معدنکاران به مواد ناریه از خارج از کشور تامین میشود، اما روند واردات قطرهچکانی است و معادن به شدت تحت فشار قرار گرفتهاند».
زینلی همچنین گفت: «تحتتاثیر کمبود مواد ناریه بسیاری از معادن کوچک تعطیل شدهاند و برخی دیگر نیز به صورت نیمه تعطیل و یا پایینتر از ظرفیت خود فعالیت میکنند».
به گفته وی، معادن بزرگ نیز با همین مشکل مواجه هستند و ادامه این روند میتواند فعالیت بخشی از معادنی را که هماکنون با ظرفیت پایین کار میکنند، متوقف کند. برخی معادن نیز به دلیل کمبود مواد ناریه با یکدهم ظرفیت خود فعال هستند.
وعده واردات توسط بخش خصوصی هنوز عملیاتی نشده است
عضو هیاتمدیره انجمن مس ایران درباره وعده دولت برای واگذاری واردات مواد ناریه به بخش خصوصی نیز گفت: این موضوع مطرح شده، اما در عمل اتفاق نیفتاده است. به گفته او، در برخی موارد واردات مواد ناریه توسط بخش خصوصی یا شرکتهای معدنی انجام شده، اما محدودیتها و سختگیریهای وزارت دفاع و سایر دستگاهها باعث شده حجم واردات انجامشده بسیار محدود باشد.
فعالان بخش معدن برای جلوگیری از تشدید این بحران، خواستار ایجاد امکان تولید و واردات مواد ناریه توسط بخش خصوصی تحت نظارت دولت هستند. از نگاه آنها، تداوم محدودیت در تأمین این مواد میتواند علاوه بر تعطیلی معادن کوچک، ظرفیت تولید معادن بزرگ را نیز کاهش دهد و زنجیره فعالیتهای معدنی را تحت فشار قرار دهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحولات بخش معدن، صنایع معدنی و بازار مواد اولیه، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
