مالیات خانه‌های خالی بر اساس اطلاعات وزارت راه است؛ سرشماری نفوس و مسکن ملاک نیست

به نقل از اقتصاد کشور مبنای شناسایی و مالیات‌ستانی از خانه‌های خالی، اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان زیرمجموعه وزارت راه و شهرسازی است، نه صرفاً آمار حاصل از سرشماری نفوس و مسکن. سخنگوی سازمان امور مالیاتی با تأکید بر این موضوع اعلام کرد که اطلاعات مربوط به خانه‌های خالی باید طبق قانون از مسیر این سامانه به سازمان امور مالیاتی ارائه شود.

چرا آمار سرشماری به‌تنهایی ملاک مالیات نیست؟

محمدمهدی موحدی، سخنگوی سازمان امور مالیاتی، در توضیح تفاوت اطلاعات مرکز آمار ایران و وزارت راه و شهرسازی گفت که تعریف آماری خانه خالی ممکن است با تعریف قانونی آن در قانون مالیات‌های مستقیم یکسان نباشد. بر اساس ماده ۵۴ مکرر این قانون، واحد مسکونی مشمول مالیات باید در طول سال مالیاتی، در مجموع بیش از ۱۲۰ روز ساکن یا بهره‌بردار نداشته باشد.

به همین دلیل، صرف ثبت خالی بودن یک واحد در آمارهای عمومی برای تعیین مالیات کافی نیست و باید مدت خالی بودن ملک، نحوه احراز وضعیت سکونت و اطلاعات مربوط به مالکیت و بهره‌برداری آن مطابق ضوابط قانونی بررسی شود.

ضرورت تطبیق اطلاعات وزارت راه و مرکز آمار

به گفته موحدی، داده‌های مرکز آمار ایران بر اساس استانداردهای آماری مشخص گردآوری می‌شوند، در حالی که اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان با معیارهای قانونی و اجرایی مربوط به شناسایی خانه‌های خالی بررسی می‌شوند. ازاین‌رو، برای استفاده از داده‌ها در فرآیند مالیات‌ستانی، لازم است اطلاعات دو مجموعه با یکدیگر تطبیق داده شوند و در صورت امکان، یکسان‌سازی شوند.

یکی از چالش‌های مهم در این زمینه، نحوه جمع‌آوری و راستی‌آزمایی اطلاعات است. اگر داده‌ها از طریق خوداظهاری مالکان و بهره‌برداران ثبت شده باشند، باید صحت آنها بررسی شود. در مقابل، اگر اطلاعات از مسیرهای دیگری به دست آمده باشند، لازم است سازوکار شناسایی املاکی که وضعیت سکونت آنها مشخص نیست، روشن باشد.

مشکلات شناسایی دقیق خانه‌های خالی

سخنگوی سازمان امور مالیاتی، نبود بانک اطلاعاتی جامع و کامل از وضعیت املاک را یکی از موانع شناسایی دقیق خانه‌های خالی دانست. به گفته وی، اطلاعات مربوط به محل ملک، هویت مالک حقیقی یا حقوقی، وضعیت اسناد و نحوه ثبت مالکیت و سکونت، نقش مهمی در تشخیص مشمول بودن یک واحد مسکونی دارد.

پیچیدگی وضعیت اسناد رسمی و اطلاعات مالکیت برخی املاک نیز می‌تواند فرآیند تطبیق داده‌ها و شناسایی واحدهای مشمول مالیات را دشوار کند. بنابراین، تکمیل اطلاعات و بررسی دقیق وضعیت هر ملک برای جلوگیری از تشخیص نادرست اهمیت دارد.

آیا هر ملک خالی مشمول مالیات خانه‌های خالی می‌شود؟

موحدی برای توضیح ضرورت بررسی مشخصات ملک، به مواردی اشاره کرد که در آنها برخی واحدهای ثبت‌شده به‌عنوان خانه خالی، عملاً قابلیت استفاده مستقل مسکونی یا اجاره دادن نداشته‌اند. برای نمونه، در بعضی موارد، بخش‌هایی از ساختمان‌های متعلق به بانک‌ها در فهرست املاک خالی قرار گرفته‌اند، در حالی که امکان سکونت مستقل در آنها محل تردید بوده است.

به گفته وی، خالی بودن ظاهری یک ملک لزوماً به معنای برخورداری آن از شرایط یک واحد مسکونی قابل عرضه به بازار اجاره نیست. البته این موضوع به معنای آن نیست که تمام خانه‌های شناسایی‌شده چنین وضعیتی دارند؛ بلکه نشان می‌دهد مشخصات و شرایط هر ملک باید به‌دقت بررسی شود.

سامانه ملی املاک و اسکان؛ مرجع قانونی شناسایی

مطابق ماده ۵۴ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، شناسایی خانه‌های خالی مشمول مالیات بر مبنای اطلاعات سامانه ملی املاک و اسکان انجام می‌شود. همچنین، طبق اصلاحات قانونی مربوط، وزارت راه و شهرسازی موظف است اطلاعات دریافتی را صحت‌سنجی کند و پس از تأیید، واحدهای مشمول را برای دریافت مالیات به سازمان امور مالیاتی معرفی کند.

در نتیجه، آمارهای سرشماری می‌توانند برای شناخت وضعیت عمومی مسکن کاربرد داشته باشند، اما مبنای قانونی مطالبه مالیات از خانه‌های خالی، اطلاعات و ضوابط تعیین‌شده در قانون و سامانه ملی املاک و اسکان است.

برای پیگیری تازه‌ترین اخبار مالیات، بازار مسکن و تصمیمات اقتصادی، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.