به نقل از اقتصاد کشور، فعالان تجارت الکترونیک در پنل «آینده تجارت الکترونیک ایران» با بررسی وضعیت بازار آنلاین کشور، از نقش فناوریهای مالی مانند BNPL، کاهش قدرت خرید مردم و چالشهای توسعه کسبوکارهای دیجیتال سخن گفتند.
این نشست در حاشیه رونمایی از گزارش تجارت الکترونیک سال ۱۴۰۳ با حضور سعید محمدی، همبنیانگذار دیجیکالا، امین سمیعی، مدیرعامل اسنپشاپ و مسعود شاهمرادی، مدیرعامل خانومی برگزار شد و موضوعاتی مانند رشد بازار، نقش پلتفرمها و موانع پیشروی تجارت آنلاین در ایران مورد بررسی قرار گرفت.
سعید محمدی، همبنیانگذار دیجیکالا، با اشاره به رشد سالانه ۳۴ درصدی تجارت الکترونیک گفت: این میزان رشد در مقایسه با بسیاری از صنایع، رقم قابلتوجهی است. با این حال، به اعتقاد او مسئله اصلی تجارت الکترونیک ایران «کمعمق بودن» بازار است؛ یعنی تعداد کاربران بالاست اما دفعات خرید و سهم تجارت الکترونیک از سبد هزینه مشتریان همچنان پایین است.
محمدی توضیح داد: تجارت الکترونیک ایران اکنون بیش از ۵۰ میلیون کاربر دارد که در یک سال حداقل یک خرید آنلاین انجام دادهاند. به گفته او، این رقم از نظر ضریب نفوذ امیدوارکننده است، اما کاربران هنوز سهم کوچکی از کیف پول خود را به خرید آنلاین اختصاص میدهند.
چالش اصلی تجارت آنلاین؛ افزایش سهم خرید کاربران
همبنیانگذار دیجیکالا با مقایسه ایران با کشورهای پیشرو و برخی کشورهای منطقه تأکید کرد که پایین بودن سهم تجارت الکترونیک الزاماً به معنی نبود مشتری نیست، بلکه تعداد دفعات خرید و محدود بودن سبد خرید آنلاین کاربران از چالشهای اصلی بازار محسوب میشود.
او همچنین کاهش قدرت خرید خانوارها را یکی از موانع مهم رشد تجارت الکترونیک دانست و توضیح داد که فشار هزینهای در سالهای اخیر، مصرف کالاهایی مانند موبایل، لوازم خانگی و کالاهای الکترونیکی را تحت تأثیر قرار داده است.
محمدی توسعه پلتفرمهای بزرگ و افزایش سرمایهگذاری در فناوری و ایجاد بازار را از عوامل مهم رشد تجارت الکترونیک عنوان کرد و با اشاره به تجربه کشورهایی مانند قزاقستان، بر ضرورت سرمایهگذاری بیشتر در این حوزه تأکید کرد.
BNPL به رشد تجارت الکترونیک کمک کرده است
امین سمیعی، مدیرعامل اسنپشاپ، با اشاره به وضعیت تجارت آنلاین در ایران بیان کرد: مسئله اصلی بازار، افزایش استفاده کاربران از خرید آنلاین در گروههای مختلف کالایی است.
او با اشاره به نقش خدمات مالی نوین مانند BNPL (خرید اکنون، پرداخت بعداً) در توسعه بازار گفت این خدمات باعث افزایش قدرت خرید کاربران و جهش در تجارت الکترونیک شدهاند و میتوانند مسیر ورود مشتریان جدید به خرید آنلاین را هموارتر کنند.
سمیعی همچنین به تفاوت میان تجارت الکترونیک و سوشالکامرس اشاره کرد و گفت در برخی دستههای کالایی مانند مد و پوشاک، اندازه بازار فروش در شبکههای اجتماعی چند برابر پلتفرمهای رسمی است.
مدیرعامل اسنپشاپ محدودیتهای موجود برای فعالیت کسبوکارها در اینستاگرام و سایر شبکههای اجتماعی را از موانع توسعه سوشالکامرس دانست و بر اهمیت ایجاد زیرساختهای مناسب برای رشد این بخش تأکید کرد.
موج دوم تجارت الکترونیک نیازمند کاهش عدم قطعیت است
مسعود شاهمرادی، مدیرعامل خانومی، معتقد است ایران در آستانه «موج دوم تجارت الکترونیک» قرار دارد. به گفته او، موج نخست با شکلگیری اپلیکیشنها و پلتفرمهای بزرگ همراه بود، اما مرحله بعدی باید بر افزایش دفعات خرید و رشد ارزش طول عمر مشتری تمرکز داشته باشد.
شاهمرادی تأکید کرد که تعداد بالای کاربران بهتنهایی کافی نیست و کسبوکارها باید بتوانند سهم بیشتری از کیف پول مشتریان را به دست آورند. او تجربه مشتری و ایجاد ارتباط عمیقتر با مصرفکننده را از مهمترین فرصتهای رشد تجارت الکترونیک دانست.
مدیرعامل خانومی همچنین کوچک شدن قدرت خرید مردم را یکی از مهمترین موانع رشد کسبوکارها عنوان کرد و در کنار آن، «عدم قطعیت» را یکی از جدیترین مشکلات محیط اقتصادی دانست.
به گفته او، تغییرات سریع قوانین، شرایط اقتصادی و پیشبینیناپذیری فضای کسبوکار باعث شده شرکتها نتوانند با اطمینان برای آینده برنامهریزی کنند.
شاهمرادی ضعف زیرساختهای اینترنت، کیفیت ارتباط با مشتری و دسترسی به فناوری را از دیگر موانع توسعه تجارت الکترونیک دانست و تأکید کرد: اگر عدم قطعیت از فضای کسبوکار ایران کاهش پیدا کند، حل سایر مشکلات نیز امکانپذیرتر خواهد شد.
برای دنبال کردن جدیدترین اخبار فناوری، اقتصاد دیجیتال و تجارت الکترونیک به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
