به گزارش اقتصاد کشور، یک اقتصاددان با رد یکی از رایجترین باورها درباره سیاستهای پولی تأکید کرد که افزایش نرخ بهره بهتنهایی موجب ورود پول جدید به شبکه بانکی نمیشود و تنها مالکیت سپردهها میان افراد و بازارهای مختلف جابهجا میشود، نه اصل نقدینگی موجود در اقتصاد.
به نقل از خبرگزاری مهر، همزمان با افزایش بحثها درباره سیاستهای نرخ سود بانک مرکزی و تأثیر آن بر بازارهای مالی، برخی فعالان اقتصادی معتقدند افزایش نرخ بهره باعث انتقال نقدینگی از بازارهایی مانند ارز، مسکن و بورس به بانکها میشود. با این حال، بسیاری از اقتصاددانان این برداشت را با سازوکار واقعی نظام پولی کشور همخوان نمیدانند.
افزایش نرخ سود بانکی به معنای ورود پول جدید نیست
محمد نوربخش، اقتصاددان، تحلیلگر ارشد بازارهای مالی و کارشناس خبره بازار سرمایه، گفت: «تصور رایج مبنی بر اینکه افزایش نرخ بهره موجب ورود پول به بانکها و کاهش آن باعث خروج پول از شبکه بانکی میشود، از اساس نادرست است و با واقعیت عملکرد نظام پولی همخوانی ندارد.»
وی افزود: «اولین کلیشه این است که گفته میشود افزایش نرخ بهره باعث ورود پول به بانکها میشود. بسیاری تصور میکنند زمانی که بانکها نرخ سود را افزایش میدهند، منابع مالی از بازار ارز، بازار مسکن، بازار سرمایه و سایر بازارها خارج شده و وارد بانکها میشود.»
نوربخش با رد این برداشت تأکید کرد: «این تصور کاملاً اشتباه است. اینکه افزایش نرخ بهره یا برعکس، کاهش نرخ بهره، موجب ورود یا خروج پول از بانکها میشود، از نظر ریشهای نادرست است و اساساً چنین اتفاقی رخ نمیدهد.»
حجم سپردههای بانکی با تغییر نرخ بهره افزایش پیدا نمیکند
این اقتصاددان در توضیح سازوکار گردش پول در اقتصاد اظهار کرد: «حجم پولی که در شبکه بانکی وجود دارد، صرف افزایش یا کاهش نرخ بهره، ذرهای تغییر نمیکند.»
وی ادامه داد: «بسیاری تصور میکنند اگر نرخ بهره کاهش پیدا کند، سپرده خود را از بانک خارج کرده و مثلاً با آن طلا یا ارز میخرند، بنابراین پول از بانک خارج شده است؛ در حالی که این برداشت نیز صحیح نیست.»
نوربخش توضیح داد که در اقتصاد امروز بخش عمده پول بهصورت سپردههای بانکی نگهداری میشود و هنگام خرید و فروش داراییها، تنها مالک حساب بانکی تغییر میکند و اصل پول همچنان در شبکه بانکی باقی میماند.
در معاملات، پول از بانک خارج نمیشود
وی گفت: «اگر من پولم را از حساب بانکی برداشت کنم و با آن دلار یا سکه بخرم، در نهایت فروشنده همان پول را دوباره به حساب بانکی خود واریز میکند.»
این کارشناس بازار سرمایه افزود: «حتی اگر پول نقد را داخل گونی بگذارید و به فروشنده تحویل بدهید، او ناچار است آن را دوباره وارد شبکه بانکی کند؛ زیرا قرار است با آن معامله دیگری انجام دهد، سهام بخرد یا مبلغی را به حساب شخص دیگری منتقل کند.»
به گفته وی، در معاملات سهام، کالا یا سایر داراییها نیز همین روند برقرار است و پول تنها میان حسابهای بانکی افراد مختلف جابهجا میشود.
تغییر نرخ بهره تنها مالک سپردهها را تغییر میدهد
نوربخش در پایان تأکید کرد: «اگر نرخ بهره افزایش پیدا کند و شما دلار خود را بفروشید و پول آن را در بانک سپردهگذاری کنید، فردی که دلار را از شما خریده، همان مبلغ را از حساب بانکی خود پرداخت کرده است. بنابراین حجم کل سپردههای بانکی تغییری نکرده و تنها مالک سپرده تغییر کرده است.»
وی خاطرنشان کرد: «افزایش یا کاهش نرخ بهره، با فرض ثابت بودن سایر عوامل اقتصادی، به خودی خود هیچ اثری بر حجم کل نقدینگی یا مجموع سپردههای موجود در شبکه بانکی ندارد.»
برای اطلاع از تازهترین اخبار اقتصادی، بازارهای مالی و سیاستهای پولی، اقتصاد کشور را دنبال کنید.
