به گزارش اقتصاد کشور، تازهترین آمارهای تجارت جهانی نشان میدهد ارزش صادرات پنیر در جهان طی سال ۲۰۲۵ به ۵۰.۹ میلیارد دلار رسیده است. در این میان، ایران با صادرات حدود ۲۶ میلیون دلار پنیر در جایگاه پنجاهوچهارم صادرکنندگان جهان قرار گرفته، اما ارزش صادرات این محصول نسبت به سال ۲۰۲۴ با کاهش ۱۰ درصدی همراه بوده است.
پنیر یکی از قدیمیترین و متنوعترین فرآوردههای لبنی جهان به شمار میرود و بیش از ۱۸۰۰ نوع شناختهشده از آن با استفاده از شیر گاو، گوسفند، بز، گاومیش و سایر نشخوارکنندگان تولید میشود. زنجیره جهانی تولید این محصول، از تولید شیر خام و فرآوری صنعتی تا نگهداری، حملونقل زنجیره سرد و توزیع در بازارهای خردهفروشی و خدمات غذایی را در بر میگیرد.
پیشبینی رشد بازار جهانی پنیر تا سال ۲۰۳۴
بر اساس دادههای مؤسسه IMARC Group، ارزش بازار جهانی پنیر در سال ۲۰۲۵ به ۹۸ میلیارد دلار رسیده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۴ به ۱۵۴.۴ میلیارد دلار افزایش یابد. این بازار در بازه زمانی ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۴ رشد مرکب سالانه ۵ درصدی را تجربه خواهد کرد.
افزایش تقاضا برای محصولات لبنی متنوع، رشد مصرف غذاهای آماده (RTE) و استفاده گسترده از پنیر در محصولاتی مانند پیتزا، برگر، پاستا و انواع فستفود از مهمترین عوامل رشد این بازار عنوان شده است.
در سال ۲۰۲۵، اروپا با سهم ۴۰.۶ درصدی بزرگترین بازار مصرف پنیر جهان بوده است. همچنین شیر گاو با سهم ۹۱.۴ درصد، اصلیترین ماده اولیه تولید پنیر محسوب میشود و پنیر طبیعی نیز ۷۲.۹ درصد از بازار این محصول را در اختیار دارد. پیشبینی میشود ارزش این بازار تا سال ۲۰۳۰ به ۱۲۵.۰۸ میلیارد دلار برسد.
ارزش صادرات جهانی پنیر به ۵۰.۹ میلیارد دلار رسید
بر اساس آمارهای منتشرشده، ارزش صادرات جهانی پنیر در سال ۲۰۲۵ به ۵۰.۹ میلیارد دلار رسیده است. این رقم نسبت به سال ۲۰۲۱ که ارزش صادرات جهانی پنیر ۳۷.۳ میلیارد دلار بود، رشد ۳۶.۵ درصدی را نشان میدهد.
همچنین ارزش صادرات جهانی پنیر نسبت به سال ۲۰۲۴ که ۴۵.۴ میلیارد دلار ثبت شده بود، حدود ۱۲ درصد افزایش یافته است.
پنج صادرکننده بزرگ، بیش از نیمی از بازار صادراتی جهان را در اختیار دارند
آلمان، ایتالیا، هلند، فرانسه و ایالات متحده آمریکا در مجموع ۵۵.۴ درصد از ارزش صادرات جهانی پنیر در سال ۲۰۲۵ را به خود اختصاص دادهاند.
فهرست ۱۵ صادرکننده برتر پنیر در سال ۲۰۲۵ به شرح زیر است:
- آلمان: ۷.۳ میلیارد دلار (۱۴.۴ درصد)
- ایتالیا: ۶.۹ میلیارد دلار (۱۳.۵ درصد)
- هلند: ۶.۳ میلیارد دلار (۱۲.۴ درصد)
- فرانسه: ۴.۷ میلیارد دلار (۹.۲ درصد)
- ایالات متحده آمریکا: ۳ میلیارد دلار (۵.۹ درصد)
- دانمارک: ۲.۶ میلیارد دلار (۵.۲ درصد)
- نیوزیلند: ۲ میلیارد دلار (۴ درصد)
- ایرلند: ۱.۹۴ میلیارد دلار (۳.۸ درصد)
- بلژیک: ۱.۹۱ میلیارد دلار (۳.۸ درصد)
- لهستان: ۱.۵ میلیارد دلار (۲.۹ درصد)
- بریتانیا: ۱.۲۸ میلیارد دلار (۲.۵ درصد)
- یونان: ۱.۲۱ میلیارد دلار (۲.۴ درصد)
- اتریش: ۱.۱ میلیارد دلار (۲.۱ درصد)
- اسپانیا: ۹۷۴ میلیون دلار (۱.۹ درصد)
- استرالیا: ۸۷۰.۲ میلیون دلار (۱.۷ درصد)
این ۱۵ کشور در مجموع ۸۵.۶ درصد از صادرات جهانی پنیر را در اختیار دارند. در میان آنها، ایرلند، نیوزیلند، ایالات متحده و ایتالیا بیشترین رشد صادرات را نسبت به سال قبل ثبت کردهاند.
جایگاه ایران در صادرات جهانی پنیر
بررسی ۱۰۰ صادرکننده برتر پنیر نشان میدهد ایران نیز در این فهرست حضور دارد. ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۶ میلیون دلار پنیر صادر کرده و در رتبه ۵۴ جهان قرار گرفته است.
ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۶ میلیون دلار پنیر صادر کرده و در جایگاه پنجاهوچهارم صادرکنندگان جهان قرار گرفته است؛ با این حال ارزش صادرات این محصول نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۱۰ درصد کاهش یافته است.
ایران در این رتبهبندی بالاتر از کشورهایی مانند ویتنام، اردن، ژاپن و برزیل قرار گرفته است، اما افت ارزش صادرات نشان میدهد صنعت صادرات پنیر کشور برای حفظ سهم خود در بازارهای جهانی با چالشهایی روبهرو است.
اروپا همچنان پیشتاز صادرات جهانی پنیر
از منظر منطقهای، کشورهای اروپایی با صادرات ۴۲.۳ میلیارد دلاری، معادل ۸۳.۲ درصد از کل صادرات جهانی پنیر، همچنان بزرگترین صادرکنندگان این محصول هستند. آمریکای شمالی با سهم ۶.۲ درصد و اقیانوسیه با ۵.۷ درصد در رتبههای بعدی قرار دارند.
سهم آسیا از صادرات جهانی پنیر ۲.۶ درصد، آمریکای لاتین ۱.۸ درصد و آفریقا تنها ۰.۶ درصد برآورد شده است.
هلند؛ رکورددار مازاد تجاری پنیر
این گزارش نشان میدهد هلند بیشترین مازاد تجاری را در بازار جهانی پنیر به ثبت رسانده است. موقعیت جغرافیایی مناسب، زیرساختهای قدرتمند صادراتی و نقش این کشور به عنوان مرکز توزیع محصولات لبنی در اروپا، از مهمترین عوامل این موفقیت به شمار میرود.
در مقابل، بریتانیا، اسپانیا و ژاپن بیشترین کسری تجاری در حوزه پنیر را تجربه کردهاند که میتواند فرصت مناسبی برای کشورهای صادرکننده جهت توسعه بازارهای صادراتی باشد.
نظر شما درباره وضعیت صادرات پنیر ایران چیست؟ دیدگاه خود را با مخاطبان اقتصاد کشور به اشتراک بگذارید.
