مالیات هوشمند در کمین درآمدهای پنهان؛ فناوری‌های نوین چگونه فرار مالیاتی را کاهش می‌دهند؟

به گزارش اقتصاد کشور، یک کارشناس اقتصادی با اشاره به حرکت نظام مالیاتی ایران به سمت حکمرانی داده‌محور، اعلام کرد اتصال اطلاعات بانکی، درگاه‌های پرداخت و سامانه مؤدیان به سازمان امور مالیاتی، شفافیت اقتصادی را افزایش داده و زمینه مقابله مؤثرتر با فرار مالیاتی را فراهم کرده است. به گفته وی، اجرای کامل تطبیق تراکنش‌های بانکی با صورتحساب‌های الکترونیکی می‌تواند درآمدهای پنهان را شناسایی و عدالت مالیاتی را تقویت کند.

کارشناسان معتقدند توسعه نظام مالیاتی بدون استفاده از فناوری‌های نوین امکان‌پذیر نیست. بهره‌گیری از سامانه‌های هوشمند، پایگاه‌های داده یکپارچه، تحلیل کلان‌داده‌ها و تبادل الکترونیکی اطلاعات، علاوه بر افزایش شفافیت اقتصادی، نقش مهمی در کاهش فرار مالیاتی و توزیع عادلانه‌تر بار مالیاتی دارد.

هوشمندسازی فرآیندهای مالیاتی همچنین موجب کاهش مراجعات حضوری، افزایش سرعت ارائه خدمات، کاهش هزینه‌های اجرایی و بهبود رضایت مؤدیان می‌شود و در نهایت درآمدهای پایدار دولت را افزایش می‌دهد.

حرکت نظام مالیاتی ایران به سمت حکمرانی داده‌محور

مهدی سرمست، کارشناس اقتصادی، در گفت‌وگو با آنا اظهار کرد: «نظام مالیاتی ایران در حال گذار از یک وضعیت نامطلوب به سمت یک ساختار هوشمندتر و شفاف‌تر است. در گذشته ارتباط مؤثری میان نظام بانکی و نظام مالیاتی وجود نداشت، حساب‌های بانکی به‌صورت دقیق رصد نمی‌شدند و بخش قابل توجهی از معاملات نیز در فضای غیررسمی انجام می‌گرفت.»

وی گفت: «طی سال‌های اخیر اقدامات مهمی برای رفع این نواقص انجام شده است، هرچند این اقدامات هنوز کافی نیست. اکنون بخش قابل توجهی از اطلاعات تراکنش‌های بانکی از سوی بانک‌ها در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار می‌گیرد و پس از جمع‌آوری این اطلاعات، در موارد لازم از مؤدیان مالیاتی درخواست ارائه توضیحات می‌شود. همچنین سامانه مؤدیان نسبت به گذشته توسعه یافته و درگاه‌های پرداخت نیز تا حدودی به نظام مالیاتی متصل شده‌اند.»

افزایش درآمدهای مالیاتی با شفافیت بیشتر

سرمست با اشاره به نتایج این اقدامات گفت: «مجموعه این تحولات موجب شده است که طی سه تا چهار سال گذشته درآمدهای مالیاتی کشور تا حدودی افزایش پیدا کند. با این حال، برنامه‌های مهم‌تری نیز برای تکمیل این فرآیند در دستور کار قرار گرفته است.»

وی افزود: «براساس سازوکار جدید پیش‌بینی‌شده در قانون، تمامی درآمدها باید شفاف باشند و برای همه معاملات صورتحساب الکترونیکی صادر شود. دفاتر اسناد رسمی، بانک‌ها، صرافی‌ها، طلافروشی‌ها و سایر فعالان اقتصادی نیز موظف خواهند بود اطلاعات معاملات را ثبت و در اختیار نظام مالیاتی قرار دهند.»

این کارشناس اقتصادی تأکید کرد: «درآمدها و معاملات غیرشفاف مشمول مالیات‌های بالاتری خواهند شد. این سازوکار به‌گونه‌ای طراحی شده که فعالان اقتصادی را به سمت شفافیت سوق می‌دهد، زیرا در صورت عدم شفافیت، با مالیات و جرایم بیشتری مواجه خواهند شد.»

ایران از نظر فناوری‌های پرداخت در جایگاه مناسبی قرار دارد

سرمست درباره زیرساخت‌های فناوری مالی کشور اظهار کرد: «اتفاقاً از منظر فناوری‌های پرداخت و زیرساخت‌های بانکی، ایران جزو کشورهای پیشرو محسوب می‌شود و در برخی حوزه‌ها حتی نسبت به تعدادی از کشورهای توسعه‌یافته نیز از فناوری‌های پیشرفته‌تر و کاربرپسندتری برخوردار است.»

وی افزود: «مشکل اصلی در گذشته کمبود فناوری نبود، بلکه نحوه بهره‌برداری از اطلاعات بود. پیش از این، سازمان امور مالیاتی تنها به اطلاعات کلی و تجمیعی دسترسی داشت و امکان بررسی دقیق تمامی تراکنش‌ها وجود نداشت.»

تطبیق هوشمند تراکنش‌ها با صورتحساب‌های الکترونیکی

این کارشناس اقتصادی درباره مرحله جدید نظارت مالیاتی گفت: «براساس قانون پایانه‌های فروشگاهی و سازوکارهای جدید، تراکنش‌های بانکی باید به‌صورت یک‌به‌یک با صورتحساب‌های الکترونیکی تطبیق داده شوند.»

وی توضیح داد: «برای مثال اگر ملکی به ارزش ۲۰ میلیارد تومان خریداری شود، مجموع تراکنش‌های بانکی باید دقیقاً با مبلغ ثبت‌شده در صورتحساب الکترونیکی مطابقت داشته باشد.»

سرمست افزود: «در صورت وجود هرگونه مغایرت میان تراکنش‌های بانکی و صورتحساب‌های الکترونیکی، سامانه به‌صورت خودکار این اختلاف را شناسایی کرده و بدون دخالت انسانی هشدار صادر می‌کند. سپس از طرفین معامله درخواست ارائه توضیحات خواهد شد و در صورت رفع نشدن مغایرت، مالیات و جرایم بیشتری اعمال می‌شود.»

به گفته این کارشناس، اجرای کامل این سازوکار می‌تواند گام مهمی در کاهش فرار مالیاتی، افزایش شفافیت اقتصادی و ارتقای عدالت مالیاتی در کشور باشد.

به نظر شما اجرای کامل نظام مالیات هوشمند تا چه اندازه می‌تواند به کاهش فرار مالیاتی و افزایش شفافیت اقتصادی کمک کند؟ دیدگاه خود را با مخاطبان اقتصاد کشور به اشتراک بگذارید.

برای دنبال کردن تازه‌ترین اخبار مالیاتی، اقتصاد، بانک و سیاست‌های مالی، اقتصاد کشور را دنبال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یازده + سه =

پربازدیدترین ها