به گزارش اقتصاد کشور، یک اقتصاددان با اشاره به تشدید ناترازی انرژی در کشور هشدار داد که افزایش هزینههای تأمین بنزین، گاز و برق، فشار مضاعفی بر بودجه دولت وارد کرده و میتواند کسری بودجه سال ۱۴۰۵ را بیش از برآوردهای اولیه افزایش دهد. به گفته وی، ادامه این روند در کنار کاهش درآمدهای دولت، زمینهساز رشد نقدینگی و تشدید تورم خواهد بود.
ناترازی انرژی، عامل تشدید کسری بودجه
کامران ندری با اشاره به شرایط مالی دولت اظهار کرد: پیش از جنگ، کسری بودجه سال ۱۴۰۵ حدود ۳۰ درصد برآورد میشد، اما اکنون با افزایش هزینههای ناشی از ناترازی انرژی، شرایط دشوارتر شده است.
وی توضیح داد که کاهش تولید برخی حاملهای انرژی از جمله گاز و میعانات گازی، همزمان با رشد مصرف داخلی و افزایش قیمت جهانی انرژی، هزینههای دولت برای تأمین نیاز کشور را به شکل قابل توجهی افزایش داده است.
این اقتصاددان افزود: در شرایطی که هزینههای دولت رو به افزایش است، رکود اقتصادی نیز میتواند درآمدهای دولت را کاهش دهد و فشار بیشتری بر منابع مالی کشور وارد کند.
بحران بنزین و هزینههای میلیارد دلاری
بر اساس آمارهای اعلامشده، روزانه حدود ۱۳۴ میلیون لیتر بنزین در کشور توزیع میشود، در حالی که تولید پالایشگاهها حدود ۱۱۰ میلیون لیتر است. بخش باقیمانده از طریق ریفورمیت و اختلاط فرآوردههای پتروشیمی تأمین میشود که هزینه بالایی برای دولت به همراه دارد.
همچنین طبق اعلام شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی، واردات مستقیم بنزین در سال گذشته به طور متوسط ۱۳ میلیون لیتر در روز بوده که حدود ۳ میلیارد دلار فشار مستقیم بر منابع ارزی کشور وارد کرده است. با احتساب هزینه تأمین ریفورمیت و افزودنیهای مورد نیاز، هزینه ارزی تأمین بنزین به حدود ۶ میلیارد دلار میرسد.
از صادرکننده بنزین تا واردکننده
ندری با اشاره به تغییر تراز بنزین کشور گفت: ایران که در سال ۱۳۹۹ از صادرکنندگان بنزین بود و میلیاردها دلار درآمد صادراتی از این محل کسب میکرد، اکنون برای جبران شکاف میان تولید و مصرف ناچار به صرف میلیاردها دلار برای واردات و تأمین سوخت شده است؛ تغییری که فشار قابل توجهی بر منابع ارزی و بودجه دولت وارد میکند.
سیاستهای انرژی و شدت بالای مصرف
این اقتصاددان ریشه بخش مهمی از بحران انرژی را در سیاستگذاریهای گذشته دانست و تأکید کرد پایین بودن قیمت حاملهای انرژی و نبود انگیزه برای ارتقای بهرهوری، موجب افزایش شدت مصرف در کشور شده است.
وی با اشاره به مصرف بالای سوخت خودروهای داخلی اظهار داشت که میانگین مصرف سوخت بسیاری از خودروهای تولید داخل چند برابر استانداردهای جهانی است و این موضوع در کنار محدودیت واردات خودرو، هزینههای سنگینی را به اقتصاد کشور تحمیل کرده است.
رکوردشکنی مصرف بنزین
آمارهای رسمی نشان میدهد مصرف بنزین در مقاطع مختلف سال، بهویژه در زمان افزایش سفرها یا شرایط بحرانی، رشد قابل توجهی داشته است. بهگونهای که در برخی روزها مصرف روزانه به ۱۹۷ میلیون لیتر نیز رسیده که فاصله زیادی با ظرفیت تولید داخلی دارد.
کارشناسان معتقدند در صورت ادامه روند فعلی و نبود اصلاحات در حوزه مدیریت مصرف، توسعه ظرفیت تولید و بهبود بهرهوری انرژی، ناترازی انرژی همچنان یکی از مهمترین عوامل افزایش هزینههای دولت، رشد کسری بودجه و فشارهای تورمی در اقتصاد ایران خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار حوزه انرژی، بودجه و اقتصاد کلان، اخبار اقتصاد کشور را بهصورت مستمر دنبال کنید.
