به نقل از اقتصاد کشور، تازهترین آمارهای بانک مرکزی نشان میدهد ترکیب سپردههای بانکی در سالهای اخیر به سمت سپردههای با نقدشوندگی بالاتر تغییر کرده است؛ روندی که میتواند علاوه بر تغییر رفتار سپردهگذاران، توان بانکها در تأمین مالی تولید و پرداخت تسهیلات بلندمدت را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش اقتصاد کشور، بررسی آمارهای بانک مرکزی در فاصله سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۴ نشان میدهد سپردههای جاری و کوتاهمدت با رشد قابل توجهی همراه بودهاند، در حالی که سپردههای بلندمدت با شیب ملایمتری افزایش یافتهاند. این تغییر بیانگر افزایش تمایل خانوارها و فعالان اقتصادی به نگهداری منابع مالی در حسابهایی است که امکان دسترسی سریعتری به نقدینگی را فراهم میکنند.
رشد چشمگیر سپردههای جاری و کوتاهمدت
بر اساس آمارهای منتشرشده، رشد سپردههای جاری از حدود ۱۳ درصد در سال ۱۴۰۲ به نزدیک ۳۸ درصد در سال ۱۴۰۳ رسید و در سال ۱۴۰۴ از مرز ۵۰ درصد عبور کرد. این روند نشان میدهد سپردهگذاران در شرایط افزایش نااطمینانیهای اقتصادی، ترجیح میدهند منابع مالی خود را در حسابهای با نقدشوندگی بالاتر نگهداری کنند.
سپردههای کوتاهمدت نیز بیشترین رشد را در میان انواع سپردههای بانکی ثبت کردهاند. نرخ رشد این سپردهها از حدود ۶ درصد در سال ۱۴۰۲ به بیش از ۲۵ درصد در سال ۱۴۰۳ و حدود ۶۲ درصد در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است؛ موضوعی که از انتقال بخشی از منابع مالی از سپردههای بلندمدت به حسابهای کوتاهمدت حکایت دارد.
تأثیر تغییر ترکیب سپردهها بر نظام بانکی
کارشناسان معتقدند افزایش سهم سپردههای جاری و کوتاهمدت، فشار بیشتری بر منابع پایدار بانکها وارد میکند و توان شبکه بانکی برای تأمین مالی پروژههای بلندمدت و اعطای تسهیلات تولیدی را کاهش میدهد.
در مقابل، سپردههای بلندمدت اگرچه همچنان روندی افزایشی داشتهاند، اما سرعت رشد آنها نسبت به سایر انواع سپرده کمتر بوده است که نشاندهنده کاهش تمایل سپردهگذاران به بلوکه کردن منابع مالی در دورههای طولانی است.
آیا افزایش نرخ سود بانکی میتواند این روند را تغییر دهد؟
برخی کارشناسان افزایش نرخ سود سپردههای بانکی را راهکاری برای بازگرداندن منابع به سپردههای بلندمدت میدانند، اما تحلیلگران اقتصادی معتقدند این اقدام بهتنهایی کافی نیست.
به باور آنان، تا زمانی که نرخ تورم و انتظارات تورمی در سطح بالایی قرار داشته باشد، حتی افزایش نرخ سود نیز نمیتواند انگیزه کافی برای سپردهگذاری بلندمدت ایجاد کند. در چنین شرایطی، بسیاری از سپردهگذاران ترجیح میدهند منابع خود را در حسابهای جاری و کوتاهمدت نگهداری کنند تا در صورت فراهم شدن فرصت، سرمایه خود را به بازارهایی مانند ارز، طلا، مسکن یا بورس منتقل کنند.
ثبات اقتصادی؛ شرط بازگشت منابع به سپردههای بلندمدت
کارشناسان تأکید میکنند موفقیت سیاست افزایش نرخ سود، بیش از هر چیز به کنترل تورم، کاهش نوسانات اقتصادی و ایجاد ثبات در بازارهای مالی وابسته است. در صورت بهبود شرایط اقتصاد کلان، سپردهگذاران نیز انگیزه بیشتری برای نگهداری منابع خود در سپردههای بلندمدت خواهند داشت؛ در غیر این صورت، ترجیح به حفظ نقدشوندگی همچنان رفتار غالب صاحبان سرمایه خواهد بود.
برای اطلاع از آخرین اخبار بانک، نرخ سود سپرده و تحولات اقتصاد کلان، تازهترین گزارشها را در اقتصاد کشور دنبال کنید.
