به نقل از اقتصاد کشور، صنعت گوشیهای هوشمند در حال ورود به مرحلهای تازه از رقابت است؛ جایی که تنها کیفیت و امکانات دستگاهها تعیینکننده نیست و شیوه تهیه و مالکیت گوشی نیز به یکی از میدانهای اصلی رقابت شرکتهای بزرگ تبدیل شده است. افزایش قیمت گوشیهای پرچمدار و طولانیتر شدن زمان تعویض موبایلها، شرکتهایی مانند اپل و سامسونگ را به سمت مدلهای اشتراکی، اجارهای و بازخرید تضمینی سوق داده است.
به گزارش اقتصاد کشور، با افزایش هزینه تولید، رشد قیمت قطعات و کند شدن روند پیشرفتهای سختافزاری، کاربران گوشیهای هوشمند مدت بیشتری از دستگاههای خود استفاده میکنند. همین موضوع باعث شده تولیدکنندگان برای حفظ چرخه فروش و تامین بازار گوشیهای دستدوم و بازسازیشده، مدلهای جدیدی از مالکیت را آزمایش کنند.
افزایش چرخه تعویض گوشیهای هوشمند
بررسیهای بازار نشان میدهد کاربران در سالهای اخیر تمایل کمتری به تعویض سریع گوشیهای خود دارند. افزایش قیمت گوشیهای پریمیوم و کافی بودن عملکرد بسیاری از مدلهای قدیمیتر، باعث شده زمان استفاده از موبایلها افزایش یابد.
شرکت تحلیلگر Counterpoint Research پیشبینی کرده است میانگین چرخه جایگزینی جهانی گوشیهای هوشمند در سال ۲۰۲۶ به چهار سال برسد؛ این در حالی است که این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود ۳.۵ سال برآورد شده بود.
این روند در بازار آمریکا نیز قابل مشاهده است؛ به طوری که طبق گزارش IDC، کاربران گوشیهای پریمیوم اکنون به طور متوسط حدود ۴۲ ماه دستگاه خود را نگه میدارند، در حالی که این مدت در سالهای گذشته بین ۳۸ تا ۴۰ ماه بوده است.
ورود اپل و سامسونگ به بازار اجاره گوشی
اپل اخیراً با همکاری کلارنا، طرح «ارتقای اپل» (Apple Upgrade) را در آمریکا راهاندازی کرده است. در این طرح، کاربران میتوانند آیفون، مک، آیپد یا اپل واچ را با پرداخت ماهانه در اختیار داشته باشند و در ادامه امکان ارتقا، بازگرداندن یا خرید دستگاه را خواهند داشت.
تیم کوک، مدیرعامل اپل، اعلام کرده است این برنامه با هدف آسانتر کردن دسترسی مشتریان به جدیدترین محصولات این شرکت و از طریق مدل لیزینگ طراحی شده است. به گفته او، ارزش فروش مجدد بالای محصولات اپل، اجرای چنین مدلهایی را امکانپذیرتر میکند.
سامسونگ نیز در هند برنامه «گلکسی برای همیشه» را ارائه کرده که با ترکیب تامین مالی و تضمین بازخرید، امکان ارتقای سادهتر گوشیهای پرچمدار گلکسی را برای کاربران فراهم میکند.
آیا اجاره گوشی برای کاربران بهصرفه است؟
کارشناسان معتقدند مدل اجاره یا اشتراک گوشی برای همه کاربران مناسب نیست. افرادی که معمولاً گوشی خود را سه، چهار یا پنج سال نگه میدارند، اغلب خرید کامل دستگاه برایشان اقتصادیتر خواهد بود.
اما برای کاربرانی که هر یک یا دو سال گوشی خود را ارتقا میدهند، مدلهای اشتراکی میتوانند گزینهای منطقیتر باشند؛ زیرا هزینه پرداختی ماهانه، دسترسی به جدیدترین مدلها را بدون پرداخت یکباره مبلغ بالا فراهم میکند.
مکس وینباخ، تحلیلگر Creative Strategies، گفت: «این برنامهها اساسا کار نمیکنند مگر اینکه یک بازار ثانویه وجود داشته باشد. تنها راه برای حفظ بازار دست دوم یا بازسازیشده، اطمینان از ورود دستگاهها به آن بازار است و برنامههای اجاره و بازخرید تضمینی این امر را ممکن میسازند.»
هدف شرکتها؛ حفظ مشتری و افزایش درآمد پایدار
تحلیلگران معتقدند هدف اصلی شرکتهای تولیدکننده، تنها افزایش تعداد دفعات تعویض گوشی نیست؛ بلکه تبدیل خریدهای سنگین به پرداختهای ماهانه قابل پیشبینی و حفظ کاربران در اکوسیستم برندهاست.
ناوکندار سینگ، معاون رئیس بخش تحقیقات دستگاهها در IDC، گفت: «محرک واقعی، چرخههای ارتقای کوتاهتر نیست، بلکه محافظت از حاشیه سود و حفظ مشتریان با افزایش فشار قیمتگذاری است.»
به گفته کارشناسان، شرکتها تلاش میکنند رابطه مستقیمتری با مشتریان ایجاد کنند و وابستگی به مدلهای سنتی تامین مالی اپراتورها را کاهش دهند.
رشد کسبوکارهای اشتراکی گوشی در جهان
این روند تنها به آمریکا محدود نیست و شرکتهایی در کشورهای مختلف به دنبال توسعه مدل اشتراک تجهیزات دیجیتال هستند. شرکتهایی مانند Raylo در بریتانیا و Grover در آلمان، خدمات اجاره ماهانه گوشیهای هوشمند و تجهیزات الکترونیکی را ارائه میکنند.
همچنین استارتآپهایی مانند BytePe در هند اعلام کردهاند بخش زیادی از مشتریان آنها مدل اشتراک را به خرید نقدی یا روشهای سنتی ترجیح میدهند.
مالکیت کامل همچنان باقی خواهد ماند
با وجود رشد مدلهای اجاره و اشتراک، کارشناسان معتقدند خرید کامل گوشی همچنان جایگاه خود را حفظ خواهد کرد و مدلهای مختلف مالکیت در کنار یکدیگر به فعالیت ادامه خواهند داد.
مندیپ مانوچا، یکی از بنیانگذاران و مدیرعامل Cashify، گفت: «هر سه مدل کسبوکار جایی برای ابراز وجود دارند و به این کار ادامه خواهند داد. یک گذار طبیعی وجود دارد که ممکن است از مالکیت کامل به اجاره اتفاق بیفتد، اما این یک سفر طولانی است.»
برای دنبال کردن تازهترین اخبار فناوری، بازار دیجیتال و تغییرات صنعت موبایل، اقتصاد کشور را دنبال کنید.