به نقل از اقتصاد کشور، بازار کاغذ و مقوا در ماههای اخیر با افزایش قیمت و رکود همزمان مواجه شده است؛ شرایطی که فعالان بازار آن را متأثر از نوسانات ارزی، فضای روانی، محدودیتهای وارداتی و نزدیکشدن به فصل بازگشایی مدارس میدانند.
قیمت انواع کاغذ و مقوا در بازار افزایش یافته و در آستانه مهرماه، نگرانیها درباره تداوم این روند بیشتر شده است. در همین حال، وابستگی بخش قابل توجهی از نیاز کشور به واردات، بازار کاغذ را بیش از بسیاری از کالاها در برابر تغییرات نرخ ارز و سیاستهای تجاری آسیبپذیر کرده است.
افزایش قیمت کاغذ در آستانه بازگشایی مدارس
هر بند کاغذ چاپ و تحریر ۷۰ در ۱۰۰ با گرماژ ۷۰ گرم به حدود ۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان و هر بند کاغذ چاپ و تحریر ۶۰ در ۹۰ با گرماژ ۷۰ گرم به حدود ۵ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان رسیده است.
در سایر اقلام نیز افزایش قیمت مشاهده میشود؛ بهطوری که کاغذ روزنامه حدود کیلویی ۱۷۰ هزار تومان، کاغذ گلاسه ۳۰۰ هزار تومان، مقوای پشتطوسی ۲۰۰ هزار تومان و کاغذ A4 حدود بستهای ۹۰۰ هزار تومان معامله میشود.
این افزایش قیمت در شرایطی رخ داده که با نزدیکشدن به فصل بازگشایی مدارس، تقاضا بهطور معمول افزایش پیدا میکند، اما عرضه متناسب با رشد تقاضا پیش نرفته است.
نوسان ارز و فضای روانی بازار کاغذ
حمید نیکدل، رئیس اتحادیه فروشندگان کاغذ و مقوا، افزایش قیمتهای فعلی را تابع افزایش نرخ ارز و شرایط سیاسی کشور دانست.
وی گفت: افزایش قیمتهای فعلی تابع افزایش قیمت ارز و شرایط سیاسی در کشور است. پیشبینیها حاکی از این است که تا مهرماه قیمتهای فعلی ادامهدار است؛ امیدواریم که باز دچار افزایش قیمت نشویم. اگر بتوان گشایشی در اختصاص ارز برای واردات ایجاد کرد، میتوان قیمتها را در بازار کنترل کرد.
احمد شریفان، کارشناس بازار کاغذ نیز معتقد است بخشی از التهاب بازار تحت تأثیر عوامل روانی شکل گرفته است. به گفته او، برخی افراد در بازار منتظر ایجاد بهانه برای افزایش قیمت هستند و تنشهای روانی و سیاسی میتواند این روند را تشدید کند.
وی با بیان این مطلب که «در ماههای گذشته کاغذهای وارداتی از مسیرهای جدیدی به کشور وارد شدهاند و همچنان این مسیرها باز است.»، افزود: نگرانی از بابت ورود کاغذ به کشور نداریم؛ باید بازار را بهدور از جو روانی نگه داریم.
احتمال کمبود کاغذ در نیمه دوم سال
شریفان افزایش بخشی از قیمتها در شهریورماه را با رشد طبیعی تقاضا در آستانه بازگشایی مدارس مرتبط دانست و درباره نیمه دوم سال نسبت به احتمال کمبود کالا هشدار داد.
این کارشناس بازار کاغذ تأکید کرد که دولت باید برای تأمین ارز واردات تدبیر کند تا امکان ورود کالا به کشور فراهم باشد و بازار با کمبود مواجه نشود.
وابستگی شدید بازار کاغذ به واردات
التهاب بازار کاغذ و مقوا تنها فعالان صنفی و تجار را تحت تأثیر قرار نمیدهد؛ ناشران، چاپخانهداران، تولیدکنندگان صنعتی و شرکتهای دارویی نیز از مصرفکنندگان مهم این محصولات هستند و افزایش قیمت کاغذ میتواند هزینه فعالیت آنها را افزایش دهد.
بر اساس آمارهای موجود، بیش از ۸۰ درصد نیاز کشور به کاغذ و مقوا از طریق واردات تأمین میشود و سهم تولید داخلی حدود ۲۰ درصد است. به همین دلیل، وضعیت این بازار ارتباط مستقیمی با سیاستهای ارزی و تجاری دولت دارد.
تأخیر در تخصیص ارز، محدودیتهای تجاری، تغییرات مقررات وارداتی و اختلال در ثبت سفارش میتواند عرضه کاغذ را کاهش داده و هزینه تأمین آن را افزایش دهد. در چنین شرایطی، حتی پیش از ایجاد کمبود واقعی، نگرانی از آینده عرضه میتواند انتظارات تورمی را بالا ببرد و زمینه شکلگیری حباب قیمتی را فراهم کند.
تولید داخلی؛ راهکار کاهش آسیبپذیری بازار
وابستگی بالای بازار کاغذ به واردات، اهمیت توسعه تولید داخلی را بیش از گذشته نمایان کرده است. افزایش ظرفیت تولید داخلی میتواند در بلندمدت وابستگی بازار به ارز و تحولات تجارت خارجی را کاهش داده و ثبات بیشتری در تأمین نیاز ناشران، چاپخانهها و سایر مصرفکنندگان ایجاد کند.
با این حال، تولید کاغذ در کشور همچنان با چالشهای مختلفی روبهرو است و موضوع حمایت از تولید داخلی، با وجود تأکیدهای مکرر، هنوز به راهکاری پایدار و جامع منجر نشده است.
در شرایطی که بازار کاغذ با افزایش قیمت، نوسان ارزی و نگرانی از کمبود مواجه است، سیاستگذاری همزمان در حوزه تأمین ارز، مدیریت واردات و تقویت تولید داخلی میتواند از تشدید التهاب بازار جلوگیری کند.
برای پیگیری تازهترین اخبار اقتصادی، فرهنگی و تحولات بازار، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
