به نقل از اقتصاد کشور کارنامه تجارت خارجی ایران از تمرکز قابل‌توجه مبادلات غیرنفتی در میان تعداد محدودی از کشورها حکایت دارد. بر اساس آمار ارائه‌شده، بیش از ۸۰ درصد ارزش صادرات ایران به ۷ کشور مقصد اختصاص داشته و در بخش واردات نیز ۷ کشور اصلی بیش از ۸۴ درصد ارزش کالاهای وارداتی را تأمین کرده‌اند.
چین؛ مقصد نخست صادرات ایران
در بخش صادرات، چین با جذب حدود ۱۱ میلیارد دلار کالا و سهم ۲۴.۳ درصدی، بزرگ‌ترین مقصد صادرات غیرنفتی ایران بوده است. عراق با حدود ۸ میلیارد دلار، امارات متحده عربی با ۶.۴ میلیارد دلار و ترکیه با حدود ۶ میلیارد دلار در رتبه‌های بعدی مقاصد اصلی صادراتی قرار دارند.
افغانستان، پاکستان و عمان نیز از دیگر بازارهای مهم صادراتی ایران محسوب می‌شوند. مجموع صادرات ایران در این بررسی حدود ۴۵ میلیارد دلار اعلام شده است که بیش از ۸۰ درصد آن به ۷ کشور اصلی اختصاص دارد.
امارات و چین؛ دو مبدأ اصلی واردات
در سمت واردات، امارات متحده عربی با سهم ۳۰ درصدی و ارزشی در حدود ۱۵ میلیارد دلار، بزرگ‌ترین مبدأ تأمین کالا برای ایران بوده است. چین نیز با سهم ۲۷ درصدی و حدود ۱۳ میلیارد دلار در جایگاه بعدی قرار دارد.
به این ترتیب، امارات و چین به‌تنهایی ۵۷ درصد از ارزش واردات مورد بررسی را به خود اختصاص داده‌اند. ترکیه با حدود ۷ میلیارد دلار نیز یکی دیگر از تأمین‌کنندگان اصلی کالا برای ایران است.
هند، آلمان، روسیه و هلند نیز در میان دیگر مبدأهای مهم واردات ایران قرار دارند. در مجموع، ارزش واردات ایران در این بررسی بیش از ۴۹ میلیارد دلار اعلام شده و بیش از ۴۱.۳ میلیارد دلار، معادل ۸۴.۳ درصد، از ۷ مبدأ اصلی تأمین شده است.
تمرکز جغرافیایی تجارت خارجی ایران
این آمار نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از تجارت غیرنفتی ایران به روابط تجاری با تعداد محدودی از شرکای خارجی وابسته است. در بخش صادرات، چین، عراق، امارات و ترکیه سهم قابل‌توجهی از بازارهای هدف را در اختیار دارند و در بخش واردات نیز امارات، چین و ترکیه بخش بزرگی از مسیر تأمین کالا را پوشش می‌دهند.
تمرکز مبادلات در چند کشور اصلی، یکی از ویژگی‌های مهم ساختار تجارت خارجی ایران به شمار می‌رود و تغییر در روابط تجاری، شرایط حمل‌ونقل، دسترسی به بازارها و مسیرهای تأمین می‌تواند بر روند تجارت با این کشورها اثرگذار باشد.
برای اطلاع از آخرین آمار و تحولات تجارت خارجی ایران، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
