به نقل از اقتصاد کشورافزایش شدید قیمت خودروهای صفرکیلومتر و کاهش قدرت خرید خانوارها، تقاضا برای خودروهای کارکرده را افزایش داده است. در این شرایط، بازار دست‌دوم برای بسیاری از متقاضیان به گزینه‌ای جدی برای خرید خودرو تبدیل شده؛ بازاری که با وجود تنوع بیشتر قیمت‌ها، به دلیل تفاوت در کارکرد، سلامت بدنه و سابقه تصادف خودروها، ریسک بالاتری برای خریداران دارد.
بر اساس داده‌های اعلام‌شده، تورم نقطه‌به‌نقطه گروه «خرید وسایل نقلیه» در شهریور ۱۴۰۵ به ۱۳۵.۷ درصد رسیده است. این رقم نشان می‌دهد متوسط قیمت این گروه نسبت به شهریور سال گذشته افزایش چشمگیری داشته و فاصله میان قیمت خودروهای صفر و توان مالی بخش قابل‌توجهی از خانوارها بیشتر شده است.
قیمت خودروهای کارکرده؛ از پراید ۵۰۵ میلیونی تا پژو ۲۰۶ یک میلیاردی
آگهی‌های بازار خودرو در هفته جاری از گستردگی دامنه قیمت خودروهای دست‌دوم حکایت دارد. برای نمونه، پراید صندوق‌دار مدل ۱۳۸۸ با کارکرد ۴۱۲ هزار کیلومتر و بدنه دوررنگ، حدود ۵۰۵ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است. در مقابل، پژو ۲۰۶ تیپ ۲ مدل ۱۳۹۸ با کارکرد ۱۸۰ هزار کیلومتر و بدنه بدون رنگ، حدود یک میلیارد و ۳۷۰ میلیون تومان آگهی شده است.
همچنین کوییک R مدل ۱۴۰۰ با تنها ۲۹ هزار کیلومتر کارکرد و بدنه بدون رنگ، حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان قیمت پیشنهادی دارد. این ارقام، قیمت‌های درج‌شده در آگهی‌ها هستند و لزوماً با قیمت نهایی معاملات یکسان نیستند.
نمونه‌های بازار نشان می‌دهند که سال ساخت به‌تنهایی تعیین‌کننده قیمت خودروهای کارکرده نیست. میزان کارکرد، سلامت فنی، وضعیت بدنه، سابقه تصادف و قطعات تعویض‌شده می‌توانند اختلاف قابل‌توجهی میان قیمت دو خودروی مشابه ایجاد کنند.
چرا خریداران به سمت خودروهای دست‌دوم رفته‌اند؟
افزایش قیمت خودروهای صفرکیلومتر، مهم‌ترین عامل تغییر رفتار خریداران عنوان می‌شود. برخی متقاضیانی که پیش‌تر امکان خرید خودروی نو را داشتند، اکنون گزینه‌های کارکرده را بررسی می‌کنند. گروهی دیگر نیز برای ورود به بازار خودرو به سراغ مدل‌های قدیمی‌تر و ارزان‌تر می‌روند.
به این ترتیب، بازار خودروهای کارکرده طیف متنوعی از تقاضا را پوشش می‌دهد؛ از خانوارهایی با بودجه محدود که به دنبال خودروی اقتصادی هستند تا خریدارانی که ترجیح می‌دهند به‌جای یک خودروی صفر در رده قیمتی پایین‌تر، خودرویی کارکرده با امکانات یا کلاس بالاتر تهیه کنند.
با این حال، افزایش تقاضا لزوماً خرید را آسان‌تر نکرده است. بالا رفتن قیمت خودروهای دست‌دوم و تفاوت وضعیت فنی و بدنه آنها باعث شده بررسی دقیق مشخصات هر خودرو پیش از معامله اهمیت بیشتری پیدا کند.
چرا خودروهای مشابه با قیمت‌های متفاوت عرضه می‌شوند؟
در بازار خودروهای صفر، مشخصات کارخانه‌ای و مدل خودرو نقش مهمی در تعیین قیمت دارند؛ اما در بازار کارکرده، شرایط هر خودرو به‌صورت جداگانه بر ارزش آن اثر می‌گذارد.
دو خودرو با مدل و سال ساخت یکسان ممکن است به دلیل تفاوت در میزان کارکرد، سابقه تصادف، سلامت بدنه، قطعات تعویضی و نحوه نگهداری، با قیمت‌های متفاوتی عرضه شوند. بنابراین خریدار در این بازار علاوه بر انتخاب مدل خودرو، باید از وضعیت و سابقه همان نمونه‌ای که قصد خرید آن را دارد نیز اطلاع پیدا کند.
این موضوع به‌ویژه در خودروهای پرتقاضا مانند پژو ۲۰۶ اهمیت دارد؛ زیرا اختلاف قیمت میان نمونه‌های مختلف می‌تواند به صدها میلیون تومان برسد. در خودروهای قدیمی‌تر نیز تفاوت میزان کارکرد و وضعیت بدنه، نقش مهمی در تعیین قیمت نهایی دارد.
کارشناسی رنگ و بدنه؛ راهکاری برای کاهش ریسک معامله
با افزایش سهم خودروهای کارکرده در معاملات، تشخیص وضعیت واقعی بدنه و رنگ خودرو به یکی از مراحل مهم خرید تبدیل شده است. رنگ‌شدگی، تعویض قطعات یا وجود آثار تصادف می‌تواند ارزش خودرو را تغییر دهد و در صورت بی‌اطلاعی خریدار، زمینه پرداخت مبلغی بیشتر از ارزش واقعی خودرو را فراهم کند.
حسین جوانمرد، رئیس اتحادیه نقاشان خودرو تهران، از شکل‌گیری رسته «بررسی و مشاوره خدمات رنگ خودرو» خبر داده است. وظیفه این واحدها بررسی وضعیت رنگ و بدنه و ارائه نتیجه کارشناسی به متقاضیان است؛ نه تعمیر یا نقاشی خودرو.
به گفته وی، برای فعالیت واحدهای این رسته ضوابط ۱۵بندی تدوین شده است. برگه‌های کارشناسی صادرشده از سوی واحدهای تحت نظارت اتحادیه نیز دارای هولوگرام خواهند بود. این هولوگرام به معنای تأیید نتیجه فنی کارشناسی از سوی اتحادیه نیست، بلکه برای شناسایی برگه صادرشده و فراهم کردن امکان نظارت بر عملکرد واحد صنفی به کار می‌رود.
بر این اساس، در صورت بروز اختلاف یا ثبت شکایت، امکان بررسی عملکرد واحد صادرکننده گزارش از سوی اتحادیه فراهم خواهد بود. با این حال، خریداران باید همچنان به کیفیت بررسی فنی و بدنه خودرو و اعتبار کارشناسی انجام‌شده توجه داشته باشند.
پیش از خرید خودروی کارکرده چه مواردی را بررسی کنیم؟
در بازاری که قیمت خودرو به وضعیت هر نمونه وابستگی زیادی دارد، توجه به مبلغ آگهی برای تصمیم‌گیری کافی نیست. خریداران بهتر است پیش از نهایی کردن معامله، موارد زیر را بررسی کنند:
- میزان کارکرد خودرو و تناسب آن با سال ساخت
- وضعیت رنگ و بدنه و وجود آثار تصادف
- قطعات تعویض‌شده و تعمیرات احتمالی قبلی
- سلامت فنی خودرو و عملکرد بخش‌های اصلی
- تطبیق مشخصات خودرو با مدارک و اطلاعات ارائه‌شده از سوی فروشنده
- انجام کارشناسی مستقل پیش از پرداخت نهایی وجه
کارشناسی رنگ و بدنه پیش از معامله می‌تواند به خریدار کمک کند تصویر دقیق‌تری از وضعیت خودرو داشته باشد. اختلاف میان نمونه بدون رنگ و خودرویی که چند قطعه رنگ‌شده یا تعویضی دارد، ممکن است به تفاوت قابل‌توجهی در ارزش بازار منجر شود.
آینده بازار خودروهای کارکرده چه خواهد بود؟
بازار خودروهای کارکرده در مهرماه ۱۴۰۵ تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار دارد: افزایش قیمت خودروهای صفر و کاهش قدرت خرید متقاضیان. این شرایط، بخشی از تقاضا را به سمت خودروهای دست‌دوم سوق داده، اما به معنای ارزان بودن همه گزینه‌های این بازار نیست.
از سوی دیگر، آغاز ثبت سفارش واردات خودروهای کارکرده از شهریورماه نیز می‌تواند در صورت ورود تعداد قابل‌توجهی خودرو به بازار، دامنه انتخاب خریداران را در آینده تغییر دهد. با این حال، برای ارزیابی اثر این سیاست بر قیمت خودروهای داخلی، باید منتظر مشخص شدن میزان و روند ورود خودروها به بازار ماند.
در مجموع، افزایش قیمت خودروهای صفر، بازار دست‌دوم را به مقصد بخش بیشتری از تقاضا تبدیل کرده است؛ اما پایین‌تر بودن قیمت اولیه به معنای کمتر بودن ریسک معامله نیست. هرچه اختلاف قیمت خودروهای مشابه بیشتر باشد، بررسی دقیق وضعیت فنی و بدنه و دسترسی به اطلاعات معتبر اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
برای پیگیری تازه‌ترین اخبار و تحلیل‌های بازار خودرو و اطلاع از تحولات قیمت‌ها، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
