به نقل از اقتصاد کشور همزمان با افزایش نگرانی‌ها درباره تورم و چشم‌انداز اقتصادی، تقاضا برای انواع طلا در بازار افزایش یافته است. سهراب اشرفی، کارشناس و فعال بازار طلا، معتقد است بخشی از سرمایه‌گذاران به دلیل اختلاف کمتر قیمت خرید و فروش، به سمت طلای آب‌شده و کارکرده رفته‌اند؛ با این حال او درباره ریسک‌های این نوع معاملات برای افراد فاقد تجربه هشدار می‌دهد و خرید شمش را برای سرمایه‌گذاری، گزینه‌ای قابل‌فهم‌تر عنوان می‌کند.
تغییر الگوی سرمایه‌گذاری مردم در بازار طلا
سهراب اشرفی، کارشناس بازار طلا و فعال اقتصادی، با اشاره به تغییر الگوی خرید مردم و افزایش گرایش به طلای آب‌شده و دست‌دوم، گفت: «در سال‌های اخیر سلیقه مردم به سمت طلای دست‌دوم، طلای خام و طلای آب‌شده رفته است، زیرا مردم به دنبال بیشترین مقدار سود از سرمایه خود هستند. شرایط اقتصادی نیز موجب شده گروهی از افرادی که در وضعیت عادی احتمالا هیچ‌گاه وارد بازار طلا نمی‌شدند، در سال‌های اخیر به این بازار روی بیاورند.»
او افزود: «اگر شرایط اقتصادی عادی بود، بسیاری از این افراد احتمالا سرمایه خود را در بازارهای دیگری مانند ملک، بورس یا خودرو قرار می‌دادند، اما با توجه به شرایط اقتصادی و دغدغه حفظ ارزش پول، بخشی از سرمایه‌ها به سمت بازار طلا حرکت کرده است.»
چرا تقاضا برای طلای آب‌شده افزایش یافته است؟
این کارشناس بازار طلا درباره علت افزایش تقاضا برای طلای آب‌شده و کارکرده توضیح داد: «وقتی فردی با نگاه سرمایه‌گذاری وارد بازار طلا می‌شود، معمولا به دنبال طلایی است که کمترین حاشیه مابه‌التفاوت قیمت خرید و فروش را داشته باشد. یعنی فاصله قیمت خرید و فروش پایین باشد تا در زمان فروش، هزینه کمتری از محل این اختلاف متحمل شود. به همین دلیل نیز تقاضا برای طلای آب‌شده و کارکرده افزایش پیدا کرده است.»
هشدار درباره ریسک خرید طلای آب‌شده
اشرفی در عین حال نسبت به ورود افراد عادی و کم‌تجربه به معاملات طلای آب‌شده هشدار داد و تصریح کرد: «فعالان و متخصصان بازار طلا با مخاطرات طلای آب‌شده آشنا هستند، اما بسیاری از مردم تجربه کافی در این زمینه ندارند و ممکن است این ریسک‌ها برای آنها به زیان تبدیل شود. به همین دلیل ما به مردم عادی که قصد ورود به بازار طلا با هدف سرمایه‌گذاری دارند، توصیه می‌کنیم به سمت خرید و فروش طلای آب‌شده نروند.»
او درباره تفاوت طلای آب‌شده با شمش نیز گفت: «طلای آب‌شده هنوز از نظر استاندارد بین‌المللی شرایطی مانند شمش را ندارد و در بازار سنتی معمولا بین طلافروش‌ها جابه‌جا می‌شود. زمانی که یک طلافروش طلای آب‌شده‌ای را از همکار خود دریافت می‌کند، ممکن است عیار آن را بررسی کند و در زمان استفاده یا تولید مجدد، دوباره آن را برای ری‌گیری بفرستد؛ بنابراین صرف وجود یک برگه یا نتیجه ری‌گیری لزوما به معنای بی‌نیازی از بررسی مجدد نیست.»
شمش؛ گزینه‌ای قابل‌فهم‌تر برای سرمایه‌گذاری
این فعال اقتصادی خاطرنشان کرد: «حتی اگر فردی از یک طلافروشی معتبر خرید کند، باز هم ممکن است خود طلافروش طلای آب‌شده را ذوب و ری‌گیری نکرده باشد و این کار در آزمایشگاه دیگری انجام شده باشد. به همین دلیل برای مردم عادی، خرید شمش می‌تواند انتخاب قابل‌فهم‌تر و کم‌ریسک‌تری باشد.»
اشرفی همچنین درباره وزن شمش مورد استفاده برای سرمایه‌گذاری گفت: «در صورتی که هدف فرد صرفا سرمایه‌گذاری باشد، هرچه وزن شمش بیشتر باشد، تفاوت قیمت خرید و فروش نیز می‌تواند کمتر شود. شمش‌های ۱۰۰ گرمی، ۲۵۰ گرمی، نیم‌کیلویی و یک‌کیلویی معمولا برای سرمایه‌گذاری جذابیت بیشتری دارند، زیرا در وزن‌های بالاتر حاشیه قیمت کاهش پیدا می‌کند.»
دو مسیر اصلی خرید طلای دیجیتال
اشرفی در ادامه درباره افزایش استقبال از معاملات آنلاین طلا گفت: « امروزه مردم نسبت به گذشته بیشتر به سمت خرید طلای آنلاین رفته‌اند و میزان اعتماد به این بازار نیز افزایش یافته است. البته در بازار کشور دو مسیر اصلی برای خرید طلای دیجیتال وجود دارد؛ یکی بازار سرمایه که در قالب صندوق‌های طلا با پشتوانه طلا یا سکه فعالیت می‌کنند و دیگری پلتفرم‌های آنلاین طلا.»
او درباره تفاوت حجم معاملات این دو بازار نیز تاکید کرد: «با وجود رشد پلتفرم‌های آنلاین، عمق معاملات آنها در حال حاضر با بورس قابل مقایسه نیست و حجم معاملات در بورس همچنان بیشتر است. با این حال پلتفرم‌های آنلاین را نیز باید به دو گروه متفاوت تقسیم کرد، زیرا مدل فعالیت همه آنها یکسان نیست.»
تفاوت پلتفرم‌های فین‌تکی و صنعت‌محور
این کارشناس بازار طلا گفت: «یک گروه از پلتفرم‌های آنلاین، شرکت‌های فناوری مالی (فین‌تکی) هستند که وارد بازار طلا شده‌اند. این مجموعه‌ها لزوما از صنعت طلا نیامده‌اند و بیشتر به این موضوع توجه دارند که طلا یک کالا با قابلیت تقسیم به وزن‌های بسیار کوچک است و می‌توان خرید و فروش آن را در فضای مجازی انجام داد.»
او افزود: «برای این گروه، تفاوت چندانی ندارد که دارایی مورد معامله طلا باشد یا کالای دیگری که قابلیت معامله دیجیتال و خرد را داشته باشد. این مجموعه‌ها پیش از ورود به بازار طلا لزوما شناخت عمیقی از صنعت طلا و فرآیندهای این بازار نداشته‌اند و مدل درآمدی آنها نیز عمدتا بر مبنای حجم معاملاتی است که در پلتفرم اتفاق می‌افتد و از محل کارمزد و کمیسیون معاملات درآمد کسب می‌کنند.»
اشرفی در مقابل درباره پلتفرم‌های صنعت‌محور ادامه داد: «در کنار این مدل، پلتفرم‌هایی هم وجود دارند که از داخل صنعت طلا شکل گرفته‌اند و از ابتدا صنعت طلا محور فعالیت آنها بوده است. این مجموعه‌ها تلاش کرده‌اند کل زنجیره طلا را در پلتفرم خود تعریف کنند و از تکنولوژی برای رشد و توسعه صنعت طلا استفاده کنند.»
این فعال اقتصادی تاکید کرد: «بنابراین باید میان پلتفرم‌های فناوری مالی (فین‌تک محور) و پلتفرم‌های صنعت محور تفاوت قائل شد. گروه نخست بیشتر به معامله یک دارایی در فضای دیجیتال توجه دارد، در حالی که گروه دوم به دنبال استفاده از تکنولوژی برای توسعه اکوسیستم صنعت طلاست.»
تجربه معاملات آنلاین طلا در شرایط بحرانی
این کارشناس بازار طلا درباره عملکرد پلتفرم‌های آنلاین در شرایط بحرانی گفت: «سال گذشته شرایط ویژه‌ای بر بازارها حاکم بود و کشور دو جنگ را پشت سر گذاشت. در آن دوره، عملکرد پلتفرم‌های آنلاین نیز متفاوت بود و بعضی از آنها توانستند در شرایطی که بازارهای فیزیکی تعطیل بودند، امکان خرید و فروش را برای کاربران خود حفظ کنند.»
او تصریح کرد: «زمانی که بورس تعطیل بود و بازار و مغازه‌ها فعالیت نمی‌کردند، فردی که در یک پلتفرم آنلاین طلا داشت، می‌توانست طلای خود را بفروشد و آن را به ریال تبدیل کند و به منابع مالی خود دسترسی داشته باشد. این ویژگی در شرایط بحرانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.»
اشرفی افزود: «در سال ۱۴۰۳ که پلتفرم‌های آنلاین طلا فعالیت خود را آغاز کردند، حجم معاملات خرید آنلاین طلا بیشتر از سطح فعلی بود. در سال ۱۴۰۴ با توجه به شرایط ویژه و وقوع دو جنگ، بخشی از حجم خرید در پلتفرم‌ها کاهش یافت و هنوز این بازار به سطح سال ۱۴۰۳ بازنگشته است.»
نظارت بر پلتفرم‌های آنلاین طلا
اشرفی درباره نقش نظارت در بازار طلای آنلاین گفت: «با این حال از نظر اعتماد، در سال‌های اخیر اتفاقات مهمی رخ داده است. مصوبه دولت و تشکیل سامانه ناظر باعث شده فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا بیشتر تحت نظارت قرار بگیرد و این سامانه به تدریج پلتفرم‌های فعال را پوشش دهد.»
او ادامه داد: «بر اساس این سازوکار، پلتفرمی که قصد فروش طلا دارد، باید موجودی مورد نیاز را از قبل تامین کرده باشد و پس از آن امکان فروش داشته باشد. این موضوع از نظر خریدار اهمیت زیادی دارد و می‌تواند اطمینان بیشتری نسبت به پشتوانه معاملات ایجاد کند.»
این کارشناس بازار طلا درباره مزیت‌های معاملات آنلاین نیز تاکید کرد: «پلتفرم‌های آنلاین از نظر چابکی نیز با بورس تفاوت دارند. هر دو بازار در برخی زمینه‌ها فعالیت مشابهی دارند، اما ساعت معاملات پلتفرم‌های آنلاین معمولا طولانی‌تر است و امکانات بیشتری در اختیار کاربر قرار می‌دهند و چابک‌تر از بورس عمل می‌کنند.»
نظارت؛ عامل مهم در توسعه بازار آنلاین طلا
اشرفی درباره آینده فعالیت پلتفرم‌های آنلاین طلا گفت: «در صورتی که سامانه ناظر بتواند نظارت و مدیریت درستی بر پلتفرم‌های آنلاین داشته باشد، استفاده مردم از این بازار می‌تواند مزایای بیشتری ایجاد کند. توسعه این بازار البته به کیفیت و نحوه اجرای نظارت نیز وابسته است و عملکرد نهاد ناظر در این زمینه اهمیت زیادی دارد.»
او در پایان تاکید کرد: «تکنولوژی زمانی می‌تواند به توسعه بازار طلا کمک کند که در خدمت صنعت و افزایش قدرت خرید مردم قرار گیرد و همزمان، نظارت موثر و شفافیت لازم نیز وجود داشته باشد.»
برای دنبال کردن آخرین اخبار و تحولات بازار طلا و ارز، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
