به نقل از اقتصاد کشور قیمت دلار توافقی طی چهار ماه اخیر با رشد ۱۰.۸ درصدی از حدود ۱۳۹ هزار تومان به بیش از ۱۵۴ هزار تومان رسیده است. یک کارشناس بازار سرمایه معتقد است افزایش نرخ ارز میتواند برای شرکتهای صادراتمحور خبر مثبتی باشد، اما صنایعی که در اثر جنگ و اختلالات تجاری با کاهش تولید و صادرات مواجه شدهاند، لزوماً از این رشد منتفع نخواهند شد.
بررسی روند قیمت دلار توافقی از ۱۹ فروردین تا ۱۷ مرداد ۱۴۰۵ نشان میدهد این نرخ از ۱۳۹ هزار و ۳۲۷ تومان به ۱۵۴ هزار و ۴۵۱ تومان رسیده است؛ یعنی طی این مدت بیش از ۱۵ هزار تومان افزایش داشته است. این رشد در شرایطی رخ داده که محدودیتهای تجاری و اختلال در صادرات، عرضه ارز را تحت تأثیر قرار داده است.
کاهش صادرات، عامل رشد قیمت دلار توافقی
برزو حقشناس، کارشناس بازار سرمایه، با بررسی عوامل مؤثر بر افزایش قیمت دلار و پیامدهای آن بر بازار سرمایه، درباره ریشههای این رشد قیمتی بیان کرد: «افزایش قیمت دلار توافقی پدیدهای طبیعی است که ریشه در دو مشکل اساسی در حوزه تامین ارز دارد. از یک سو، صادرات غیرنفتی کشور با کاهش مواجه شده و از سوی دیگر، صادرات نفتی نیز به دلیل محاصره دریایی با اختلال جدی روبهرو است.»
حق شناس ادامه داد: «صنایع پتروشیمی و فولاد که نقش کلیدی در صادرات غیرنفتی دارند، تحت تاثیر جنگ و محاصره قرار گرفتهاند. این عوامل در کنار یکدیگر، عرضه ارز را در بازار توافقی کاهش داده و به دنبال آن، قیمت دلار افزایش یافته است.»
محدودیت ثبت سفارش برای کنترل تقاضای ارز
این کارشناس بازار سرمایه افزود: «نکته مهم این است که تا کنون تقاضای تجاری خاصی برای دلار شکل نگرفته است. بانک مرکزی نیز با ایجاد محدودیت در ثبت سفارشها و تاخیر در پروژهها، سعی کرده فشار تقاضا را کنترل کند. اگر این محدودیتها نبود، قیمت دلار بسیار بالاتر از سطوح فعلی بود.»
رشد دلار به نفع شرکتهای صادراتمحور
حقشناس درباره اثر افزایش قیمت دلار توافقی بر بورس گفت: «افزایش قیمت دلار برای شرکتهای بورسی که توانایی صادرات دارند، خبر بسیار خوبی است. این شرکتها با افزایش قیمت ارز، درآمد ریالی بیشتری کسب میکنند و صورتهای مالی آنها بهبود مییابد.»
بر این اساس، شرکتهایی که بخش قابلتوجهی از درآمد خود را از صادرات به دست میآورند و در عین حال با اختلال جدی در تولید و فروش خارجی مواجه نشدهاند، میتوانند بیش از سایر صنایع از افزایش نرخ ارز منتفع شوند.
صنایع آسیبدیده از جنگ از رشد دلار بهره نمیبرند
این کارشناس بازارهای مالی بیان کرد: «با این حال، برخی صنایع مانند فولاد و پتروشیمی که به دلیل آسیبهای جنگ و محاصره دریایی با اختلال در تولید و صادرات مواجه شدهاند، نمیتوانند از این فرصت بهره ببرند.»
به این ترتیب، افزایش نرخ ارز بهتنهایی برای بهبود عملکرد یک شرکت صادراتی کافی نیست و میزان تولید، امکان صادرات، دسترسی به بازارهای خارجی و استمرار فعالیت شرکت نیز در میزان بهرهمندی آن از رشد قیمت دلار نقش دارد.
کدام شرکتها از افزایش قیمت ارز سود میبرند؟
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: «صنایعی که توانایی صادرات دارند و از آسیبهای جنگ در امان ماندهاند، قطعا از رشد قیمت ارز منتفع خواهند شد. افزایش درآمد ارزی این شرکتها، به رشد سودآوری و بهبود عملکرد مالی آنها منجر میشود و این موضوع در نهایت به نفع سهامداران خواهد بود.»
در مجموع، رشد قیمت دلار توافقی میتواند برای بخشی از شرکتهای صادراتمحور بازار سرمایه فرصت ایجاد کند، اما اثر این افزایش برای همه صنایع یکسان نیست. شرکتهایی که همزمان با رشد نرخ ارز با کاهش تولید، محدودیت صادرات یا افزایش شدید هزینهها مواجه هستند، ممکن است نتوانند از مزیت افزایش درآمدهای ارزی استفاده کنند.
برای پیگیری آخرین اخبار بازار ارز و تحلیلهای بازار سرمایه، اقتصاد کشور را دنبال کنید.