به گزارش اقتصاد کشور، یک کارشناس صنعت کشاورزی با تأکید بر نقش فناوری، آموزش و ارتباط مؤثر میان دانشگاه و بخش تولید، معتقد است کاهش فاصله میان ظرفیت بالقوه تولید و عملکرد واقعی مزارع، شرط اصلی تحقق امنیت غذایی پایدار در کشور است. به گفته وی، اصلاح بذرهای بومی فرآیندی بلندمدت است و دستیابی به نتایج مطلوب در این حوزه بین ۱۰ تا ۱۵ سال زمان نیاز دارد.
به نقل از خبرگزاری آنا، با وجود ظرفیتهای گسترده اقلیمی و جغرافیایی ایران برای تولید محصولات کشاورزی، افزایش بهرهوری و سازگاری با تغییرات اقلیمی و خشکسالی از مهمترین چالشهای پیشروی این بخش به شمار میرود.
محمدجواد مودیان، کارشناس صنعت کشاورزی، در تشریح الزامات همگامسازی کشاورزی ایران با فناوریهای نوین جهان، گفت: «مطالعات مختلف نشان میدهد میان عملکرد بالقوه محصولات کشاورزی و آنچه در عمل در مزارع کشور محقق میشود فاصله قابل توجهی وجود دارد. بخشی از این شکاف به فناوریهای سخت مانند بذر، کود، ماشینآلات و نهادههای زیستی بازمیگردد و بخش دیگری نیز ناشی از ضعف در فناوریهای نرم از جمله آموزش، ترویج، سیاستگذاری و مدیریت بهرهبرداری است.»
اصلاح بذرهای بومی؛ راهبردی بلندمدت برای امنیت غذایی
وی با اشاره به اهمیت توسعه بذرهای بومی و مقاوم افزود: «دستیابی به بذرهای با عملکرد بالا و سازگار با شرایط اقلیمی ایران نیازمند تحقیقات پایهای، سرمایهگذاری مستمر و حضور نهادهای پژوهشی قدرتمند است. صرف موفقیت در مقیاس آزمایشگاهی کافی نیست و فناوری زمانی ارزشمند خواهد بود که بتوان آن را به مرحله تجاریسازی رساند و در سطح گسترده در اختیار کشاورزان قرار داد.»
مودیان درباره وابستگی به بذرهای وارداتی نیز اظهار کرد: «ممکن است برخی ارقام وارداتی در کوتاهمدت عملکرد بالاتری داشته باشند، اما اتکای بلندمدت به منابع خارجی، بهویژه در محصولات راهبردی مانند گندم، با ملاحظات امنیت غذایی کشور سازگار نیست.»
وی تأکید کرد: «راهکار اساسی، سرمایهگذاری بر اصلاح ژنتیکی و برنامههای بهنژادی بذرهای بومی است؛ فرآیندی که ممکن است بین ۱۰ تا ۱۵ سال زمان نیاز داشته باشد، اما نتایج آن پایدار و متناسب با نیازهای کشور خواهد بود.»
آموزش و ترویج؛ حلقه مغفول توسعه کشاورزی
این کارشناس صنعت کشاورزی با تأکید بر اهمیت فناوریهای نرم گفت: «آموزش کشاورزان، اصلاح روشهای کشت و طراحی سیاستهای حمایتی مناسب میتواند بدون نیاز به سرمایهگذاریهای سنگین، جهش قابل توجهی در بهرهوری ایجاد کند.»
وی افزود: «تجربه برخی کشورها نشان داده است که تنها از طریق آموزش و ترویج روشهای علمی کشت، عملکرد گندم از حدود ۹۰۰ کیلوگرم در هکتار به بیش از یکونیم تن در هکتار افزایش یافته است.»
مودیان همچنین با اشاره به پیامدهای تغییرات اقلیمی تصریح کرد: «در شرایط خشکسالی و تغییرات اقلیمی، کشور بیش از هر زمان دیگری به راهبرد سازگاری نیاز دارد و باید با توسعه روشهای کشت متناسب و استفاده از ارقام سازگار، آثار این تغییرات را کاهش داد.»
مکانیزاسیون باید متناسب با اقتصاد کشاورزی باشد
وی درباره نقش ماشینآلات کشاورزی اظهار کرد: «استفاده از ماشینآلات پیشرفته لزوماً به معنای افزایش بهرهوری اقتصادی نیست و هر فناوری باید با شرایط اقتصادی و ساختار بهرهبرداری کشور سازگار باشد.»
به گفته این کارشناس، توسعه کشاورزی حفاظتی و تجهیز کشاورزان به کارندههای مستقیم، نقش مؤثری در حفظ رطوبت خاک، کاهش تبخیر آب و افزایش عملکرد مزارع داشته و این موفقیتها نتیجه آموزش، ترویج و حمایتهای هدفمند بوده است.
لزوم تقویت ارتباط دانشگاه و بخش کشاورزی
مودیان با انتقاد از فاصله میان پژوهشهای دانشگاهی و نیازهای واقعی بخش کشاورزی گفت: «بخش قابل توجهی از پژوهشهای دانشگاهی بیشتر معطوف به تولید مقاله است و کمتر به حل مسائل میدانی کشاورزی کشور میپردازد.»
وی افزود: «لازم است نظام آموزش عالی و سازوکار ارتقای اعضای هیئت علمی به گونهای اصلاح شود که حل مسائل ملی و ارائه راهکارهای عملی برای بخش تولید، سهم بیشتری در ارزیابی عملکرد پژوهشگران داشته باشد.»
امنیت غذایی بدون همکاری دانشگاه و مزرعه محقق نمیشود
این کارشناس صنعت کشاورزی در پایان تأکید کرد: «امنیت غذایی یک موضوع راهبردی و مرتبط با امنیت ملی است و توسعه کشاورزی نیازمند شکلگیری زنجیرهای منسجم میان دانشگاه، مراکز تحقیقاتی، وزارت جهاد کشاورزی و کشاورزان است. بدون تقویت این ارتباط و سرمایهگذاری هدفمند در دانش و فناوری، دستیابی به امنیت غذایی پایدار امکانپذیر نخواهد بود.»
برای دنبال کردن تازهترین اخبار حوزه کشاورزی، امنیت غذایی و اقتصاد، اقتصاد کشور را دنبال کنید.
