به نقل از اقتصاد کشور، موضوع انتقال صنایع آببر به سواحل کشور در سالهای اخیر به یکی از مهمترین مباحث حوزه توسعه صنعتی و مدیریت منابع آب تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند انتقال صنایع موجود به سواحل از نظر فنی و اقتصادی در بسیاری از موارد امکانپذیر نیست، اما توسعه صنایع جدید باید بر اساس ظرفیتهای آبی و اقلیمی مناطق ساحلی برنامهریزی شود.
با تشدید بحران کمآبی، افت سطح آبهای زیرزمینی، فرونشست زمین و افزایش رقابت برای دسترسی به منابع آب، ضرورت بازنگری در جانمایی صنایع بیش از گذشته احساس میشود. در همین راستا، کارشناسان بر اصلاح الگوی توسعه صنعتی و توجه به اصول آمایش سرزمین تأکید دارند.
توسعه صنعتی بدون توجه به ظرفیتهای آبی
به گزارش اقتصاد کشور، فرشته امینی، نایبرئیس کمیسیون توسعه پایدار اتاق تهران، اظهار کرد: «بررسی روند توسعه صنعتی ایران طی پنج دهه اخیر نشان میدهد در بسیاری از تصمیمات مربوط به مکانیابی صنایع، معیارهایی مانند دسترسی به بازار، زیرساختهای حملونقل، نیروی انسانی و ملاحظات امنیتی، نسبت به ظرفیتهای اقلیمی و منابع آب در اولویت قرار داشتهاند.»
وی افزود: «در زمان احداث بسیاری از صنایع، شرایط منابع آبی کشور به وضعیت بحرانی امروز نرسیده بود، اما رشد جمعیت، افزایش برداشت از منابع زیرزمینی، توسعه کشاورزی و کاهش بارندگیها موجب شد فشار بر منابع آب به شکل قابل توجهی افزایش یابد.»
صنایع تنها عامل بحران آب نیستند
امینی تأکید کرد: «مطالعات مرتبط با حکمرانی آب نشان میدهد مسئله اصلی، نبود ارزیابی جامع از ردپای آب پروژههای صنعتی، قیمتگذاری غیراقتصادی آب و فقدان نظام یکپارچه تخصیص منابع آبی است.»
وی با اشاره به سهم مصرف آب در بخشهای مختلف گفت: «بیش از ۸۵ تا ۹۰ درصد مصرف آب کشور مربوط به بخش کشاورزی است و سهم صنعت معمولاً کمتر از پنج درصد برآورد میشود، هرچند تمرکز صنایع آببر در مناطق دارای تنش آبی، فشار مضاعفی بر منابع محدود این مناطق وارد کرده است.»
انتقال صنایع؛ برای همه واحدها امکانپذیر نیست
به گفته نایبرئیس کمیسیون توسعه پایدار اتاق تهران، بسیاری از صنایع بزرگ به دلیل وابستگی به معادن، شبکه تأمین مواد اولیه، زیرساختهای موجود یا بازار مصرف، قابلیت جابهجایی ندارند و انتقال آنها از نظر اقتصادی نیز توجیهپذیر نیست.
وی تصریح کرد: «راهبرد صحیح، جلوگیری از توسعه صنایع آببر در مناطق بحرانی و هدایت سرمایهگذاریهای جدید به سواحل کشور است، نه انتقال واحدهای صنعتی موجود.»
فناوریهای نوین؛ جایگزین انتقال صنایع
امینی با اشاره به تجربه کشورهای پیشرفته گفت: «امروزه بسیاری از مجتمعهای فولادی جهان با نرخ بازچرخانی بیش از ۹۰ درصد فعالیت میکنند و استفاده از پساب تصفیهشده و فناوریهای کمآببر به استانداردی جهانی تبدیل شده است.»
وی افزود در ایران نیز اجرای پروژههای انتقال پساب به صنایع در استانهایی مانند اصفهان، یزد و کرمان نشان داده است که میتوان بخشی از نیاز صنایع را بدون فشار بیشتر بر منابع آب شیرین تأمین کرد.
مزایا و چالشهای توسعه صنایع ساحلی
به گفته این کارشناس، استقرار صنایع در سواحل کشور مزایایی مانند دسترسی به آب دریا، امکان شیرینسازی آب، کاهش هزینههای حملونقل و تسهیل صادرات را به همراه دارد، اما اجرای این سیاست نیازمند سرمایهگذاری گسترده در زیرساختهایی مانند انرژی، بنادر، شبکه حملونقل، آبشیرینکنها و اسکان نیروی انسانی است.
وی همچنین هشدار داد توسعه صنایع در سواحل باید با در نظر گرفتن ملاحظات زیستمحیطی، اقتصادی و امنیتی انجام شود، زیرا تخلیه شورابهها، آسیب به اکوسیستمهای دریایی و تمرکز صنایع راهبردی در یک نوار جغرافیایی میتواند چالشهای جدیدی ایجاد کند.
اگر به دنبال جدیدترین اخبار حوزه صنعت، اقتصاد و انرژی هستید، تازهترین گزارشها را در اقتصاد کشور دنبال کنید.
