به نقل از اقتصاد کشور معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی ریاست جمهوری از آغاز اجرای طرح ایجاد «شهرکهای نوآوری صنعتی» در سه شهرک صنعتی کشور خبر داد. این طرح با هدف تکمیل زنجیره ارزش صنایع، استقرار شرکتهای دانشبنیان در کنار صنایع و کوتاهکردن مسیر تحقیق و توسعه تا تولید اجرا میشود. همزمان، پروژه هوشمندسازی شهرکهای صنعتی و استفاده از فناوری «دوقلوی دیجیتال» نیز در شهرک صنعتی عباسآباد وارد مرحله پایلوت شده است.
آغاز ایجاد شهرکهای نوآوری صنعتی در ۳ شهرک
محمدجواد صدریمهر با اشاره به توافقهای اخیر معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری با شرکت شهرکهای صنعتی ایران اظهار کرد: بر اساس توافق صورتگرفته، مقرر شد در کنار شهرکهای صنعتی موجود، «شهرکهای نوآوری صنعتی» احداث شوند.
به گفته او، مأموریت اصلی این شهرکها تکمیل زنجیرههای ارزش در هر منطقه و متناسب با ظرفیتها و حوزه تخصصی همان شهرک صنعتی است. بر همین اساس، صنایع پشتیبان، تبدیلی و تکمیلی مرتبط با خوشههای صنعتی در این فضاها مستقر خواهند شد تا حلقههای مفقوده زنجیره ارزش صنایع تکمیل شود.
فاز نخست در شمسآباد، اشترجان و سپیدرود
صدریمهر با اشاره به اجرای پایلوت این طرح گفت: پروژه ایجاد شهرکهای نوآوری صنعتی در فاز نخست در سه شهرک صنعتی «شمسآباد تهران»، «اشترجان اصفهان» و «سپیدرود رشت» کلید خورده است.
در این مرحله، جانمایی و ایجاد زونهای نوآوری صنعتی در کنار این سه شهرک در حال انجام است و مراحل آمادهسازی زیرساختی آنها رو به پایان اعلام شده است. بر اساس برنامهریزی انجامشده، قرار است فرایند واگذاری این فضاها به شرکتهای دانشبنیان واجد شرایط و مرتبط با خوشههای صنعتی از آذرماه آغاز شود.
چه شرکتهایی در شهرکهای نوآوری مستقر میشوند؟
معاون توسعه اقتصاد دانشبنیان معاونت علمی ریاست جمهوری درباره شرایط استقرار شرکتها توضیح داد که صرفاً شرکتهای دانشبنیانی امکان حضور خواهند داشت که بتوانند در تکمیل زنجیره ارزش همان شهرک صنعتی نقش داشته باشند.
به عنوان نمونه، در شهرک صنعتی شمسآباد که یکی از خوشههای اصلی آن صنایع شیمیایی است، شرکتهای دانشبنیان فعال در حوزه شیمیایی هدفگذاری شدهاند. این شرکتها میتوانند در حلقههای پیش از تولید، از جمله تأمین دانشبنیان مواد اولیه و اقلام گلوگاهی، یا در حلقههای پس از تولید شامل صنایع تبدیلی، تکمیلی و فرآوری محصولات با ارزش افزوده بالاتر فعالیت کنند.
بسته حمایتی بیش از ۳ همتی برای هر شهرک
صدریمهر از پیشبینی یک بسته حمایتی مشترک از سوی معاونت علمی و شرکت شهرکهای صنعتی برای تسهیل استقرار شرکتهای دانشبنیان خبر داد.
او گفت میزان مجموع تسهیلات، امکانات و اعتبارات در نظر گرفتهشده برای هر شهرک نوآوری صنعتی بیش از ۳ هزار میلیارد تومان، معادل ۳ همت، برآورد میشود و شرکتهای دانشبنیان فعال در زنجیره ارزش میتوانند از این حمایتها استفاده کنند.
شهرکهای نوآوری؛ حلقه اتصال دانشبنیانها به تولید
به گفته صدریمهر، شهرکهای نوآوری صنعتی قرار نیست جایگزین شتابدهندهها، مراکز نوآوری یا پارکهای علم و فناوری شوند، بلکه هدف آنها ایجاد حلقهای میان زیستبوم فناوری و خطوط تولید صنعتی است.
شرکتهای مستقر در مراکز نوآوری و پارکهای علم و فناوری پس از رسیدن به مرحله تولید صنعتی و تجاریسازی، برای توسعه بازار و عرضه محصولات و خدمات خود به ارتباط نزدیک با صنایع نیاز دارند. استقرار این شرکتها در مجاورت صنایع فعال میتواند مسیر انتقال فناوری، تولید محصول و ارائه خدمات دانشبنیان را کوتاهتر کند.
اعتبار مالیاتی صنایع در خدمت تحقیق و توسعه
یکی دیگر از محورهای مطرحشده در این طرح، استفاده از ظرفیت قانون اعتبار مالیاتی صنایع بزرگ مستقر در شهرکهای صنعتی است.
صدریمهر توضیح داد که بر اساس این مدل، اعتبار مالیاتی صنایع بزرگ هر شهرک به بخش فناوری و تحقیق و توسعه همان شهرک هدایت میشود تا در شرکتهای دانشبنیان مرتبط سرمایهگذاری شود. خروجی این فعالیتهای تحقیق و توسعه نیز مستقیماً به خطوط تولید همان شهرک بازمیگردد.
این مدل با هدف ایجاد یک چرخه کوتاه و مستقیم میان منابع مالی صنایع، تحقیق و توسعه، شرکتهای دانشبنیان و خطوط تولید طراحی شده است تا مسیر توسعه فناوری و ارتقای بهرهوری صنایع کوتاهتر شود.
آغاز پایلوت «دوقلوی دیجیتال» در شهرک صنعتی عباسآباد
همزمان با ایجاد شهرکهای نوآوری، هوشمندسازی شهرکهای صنعتی نیز به عنوان محور دیگری از توافق معاونت علمی و شرکت شهرکهای صنعتی در دستور کار قرار گرفته است. در نخستین گام، پروژه ایجاد «دوقلوی دیجیتال» در شهرک صنعتی عباسآباد به عنوان پایلوت آغاز شده است.
دوقلوی دیجیتال، فرایندهای عملیاتی و مدیریتی یک محیط صنعتی را در قالب یک مدل دیجیتالی شبیهسازی و پایش میکند. در این پروژه، فرایندهای روتین، مصرف منابع و انرژی، نحوه تولید، مدیریت ضایعات و راندمان خطوط تولید به صورت همزمان مورد پایش قرار میگیرد.
با استفاده از این فناوری، امکان رصد دقیق عملکرد شهرک صنعتی و شناسایی زمینههای بهینهسازی مصرف مواد اولیه، انرژی و ارتقای راندمان تولید فراهم میشود.
حرکت از دوقلوی دیجیتال به هوش تجاری و هوش مصنوعی
در مرحله بعد، قرار است از میان سه شهرک صنعتی شمسآباد، سپیدرود و اشترجان، یک یا دو شهرک برای اجرای پروژه دوقلوی دیجیتال انتخاب شوند. در صورت تثبیت مدل و موفقیت پروژههای پایلوت، الگوی هوشمندسازی به سایر شهرکهای صنعتی کشور نیز تعمیم داده خواهد شد.
صدریمهر درباره مراحل بعدی این فرایند گفت: مانیتورینگ دقیق فرایندها گام نخست است. در مرحله بعد، دادههای جمعآوریشده روی بسترهای هوش تجاری (BI) تحلیل میشوند و الگوریتمهای تحلیلی پیشنهادهای لازم برای بهینهسازی را ارائه میکنند. در مرحله نهایی نیز هوش مصنوعی (AI) وارد فرایند شده و توصیههای هوشمند برای افزایش راندمان و توسعه صنعتی ارائه خواهد کرد.
بر اساس برنامه اعلامشده، قرار است با تکمیل مراحل مقدماتی این دو پروژه تا پایان پاییز، از ابتدای زمستان فازهای عملیاتی هوشمندسازی و بهرهبرداری از ظرفیت شهرکهای نوآوری صنعتی وارد مرحله جدیتری شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحولات حوزه فناوری، صنایع دانشبنیان و هوشمندسازی تولید، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
