به نقل از اقتصاد کشور، افزایش هزینههای درمان باعث شده بخشی از بیماران به جای تکمیل فرآیند درمان، به راهکارهای موقتی برای کنترل بیماری و کاهش درد روی بیاورند. فاصله میان «بیمه شدن» و «توان مالی برای درمان شدن» اکنون به یکی از چالشهای مهم اقتصاد سلامت در ایران تبدیل شده است.
بیمار همیشه درمان را کنار نمیگذارد؛ گاهی فقط شکل درمان را تغییر میدهد. فردی ممکن است به جای ترمیم دندان، آن را بکشد؛ جلسات توانبخشی را کاهش دهد؛ جراحی را از مراکز خصوصی به صف انتظار مراکز دولتی منتقل کند یا بخشی از داروهای تجویزشده را به دلیل هزینه بالا تهیه نکند.
پشت بسیاری از این تصمیمها یک پرسش مشترک وجود دارد: برای بازگشت به سلامت چقدر باید هزینه کرد و اگر توان پرداخت این هزینه وجود نداشته باشد، چگونه میتوان شرایط را مدیریت کرد؟
فاصله میان پوشش بیمهای و توان پرداخت مردم
اگرچه حدود ۹۵ درصد جمعیت کشور از نوعی بیمه عمومی برخوردار هستند، اما پوشش بیمهای به تنهایی نتوانسته مانع فشار مالی درمان بر خانوارها شود.
بر اساس تازهترین دادههای قابل مقایسه سازمان جهانی بهداشت (WHO)، سهم پرداخت مستقیم مردم از مجموع هزینههای سلامت در ایران حدود ۴۳.۱۵ درصد اعلام شده است؛ رقمی که نشان میدهد بخش قابل توجهی از هزینههای درمان همچنان از جیب مردم پرداخت میشود.
کارشناسان حوزه سلامت معتقدند داشتن دفترچه یا پوشش بیمهای، الزاماً به معنای دسترسی آسان به درمان کامل نیست؛ زیرا هزینه خدماتی مانند دندانپزشکی، توانبخشی، برخی داروها، تجهیزات پزشکی و بسیاری از خدمات تخصصی همچنان میتواند فشار زیادی به خانوادهها وارد کند.
وقتی درمان اصلی جای خود را به کنترل موقت درد میدهد
در شرایط افزایش هزینههای زندگی، برخی بیماران ناچار میشوند درمانهای ضروری را به تعویق بیندازند و به راهکارهایی کوتاهمدت روی بیاورند.
فردی که دچار مشکل دندان است ممکن است به جای انجام درمان کامل، تنها با مصرف مسکن درد را کاهش دهد. بیمار دیگری که با مشکلات حرکتی یا درد مفاصل مواجه است، ممکن است جلسات توانبخشی یا جراحی را تا زمان فراهم شدن منابع مالی به تأخیر بیندازد.
این تصمیمها اگرچه در کوتاهمدت هزینهها را کاهش میدهد، اما در برخی موارد میتواند باعث تشدید بیماری و افزایش هزینههای درمان در آینده شود.
هزینههای درمان؛ چالشی برای اقشار مختلف جامعه
افزایش قیمت خدمات پزشکی و کاهش قدرت خرید خانوارها باعث شده موضوع تأمین هزینه درمان، تنها محدود به گروههای کمدرآمد نباشد و طیف گستردهتری از جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
برخی خانوادهها برای تأمین هزینههای درمانی ناچار به اولویتبندی میان نیازهای مختلف زندگی میشوند و گاهی سلامت در برابر سایر هزینههای ضروری به تعویق میافتد.
ضرورت بازنگری در سیاستهای حمایتی سلامت
کارشناسان معتقدند کاهش پرداخت مستقیم مردم در حوزه سلامت نیازمند تقویت پوشش بیمهای، اصلاح سازوکارهای پرداخت و افزایش حمایت از خدمات درمانی ضروری است.
حل این مسئله تنها با افزایش تعداد افراد تحت پوشش بیمه امکانپذیر نیست و باید به میزان واقعی حمایت مالی بیمهها از خدمات مورد نیاز مردم نیز توجه شود.
برای دنبال کردن تازهترین اخبار اجتماعی، سلامت و تحولات اقتصادی مرتبط با زندگی مردم، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
