به گزارش پایگاه خبری ـ تحلیلی اقتصاد کشور، دلار در بازار آزاد به محدوده ۲۱۳ هزار تومان رسیده است؛ عددی که دیگر نمیتوان با یک جمله ساده «نوسان بازار ارز» از کنار آن گذشت. این رقم، تصویری روشن از کاهش قدرت خرید پول ملی و افزایش هزینههای اقتصاد ایران است.
مسئله فقط این نیست که یک اسکناس آمریکایی ۲۱۳ هزار تومان قیمت خورده است. مسئله این است که با هر پله صعود دلار، ارزش ریالی درآمد و پسانداز مردم یک پله پایینتر میرود. حقوقها اما با سرعت دلار بالا نمیروند و همینجا شکاف میان درآمد و هزینه عمیقتر میشود.
دلار وقتی گران میشود، فقط بازار ارز را تکان نمیدهد. واردات، مواد اولیه، قطعات، تجهیزات، خودرو، لوازم الکترونیکی، دارو و بسیاری از کالاها و خدمات بهطور مستقیم یا غیرمستقیم از نرخ ارز اثر میگیرند. بنابراین افزایش دلار دیر یا زود خودش را در قیمت تمامشده کالا و خدمات نشان میدهد.
شاید عدهای بگویند مردم کالای خارجی و گوشی گران نخرند؛ اما مسئله اقتصاد ایران فقط آیفون و کالاهای لوکس نیست. وقتی هزینه مواد اولیه و تولید بالا میرود، حتی تولیدکننده داخلی نیز برای ادامه فعالیت با هزینه بیشتری مواجه میشود و در نهایت این افزایش هزینه به مصرفکننده منتقل خواهد شد.
از خودرو و مسکن گرفته تا لوازم خانگی و هزینههای تولید، بخش بزرگی از اقتصاد از انتظارات ارزی تأثیر میپذیرد. به همین دلیل دلار ۲۱۳ هزار تومانی یک مسئله محدود به دلالان ارز نیست؛ مسئلهای است که مستقیماً با زندگی مردم گره خورده است.
البته افزایش نرخ ارز را نمیتوان بدون بررسی به یک عامل خاص نسبت داد. تحریمها، ریسکهای سیاسی، انتظارات تورمی، وضعیت درآمدهای ارزی، سیاستهای پولی و مالی و رفتار بازار همگی میتوانند در شکلگیری نرخ ارز نقش داشته باشند. اما این تعدد عوامل، مسئولیت سیاستگذار برای توضیح و ارائه راهکار مؤثر را کم نمیکند.
سؤال اصلی اینجاست: وقتی دلار از ۲۰۰ هزار تومان عبور کرده و حالا به ۲۱۳ هزار تومان رسیده، برنامه عملی برای متوقف کردن این روند چیست؟ مردم به وعده ثبات نیاز ندارند؛ آنها ثبات را در قیمت کالا، قدرت خرید و ارزش پول خود میخواهند.
دلار گرانتر میشود، اما حقوق کارگر، کارمند و بازنشسته با همان سرعت افزایش پیدا نمیکند. این یعنی حتی اگر کسی هیچ دلار و طلایی هم نداشته باشد، باز هم از افزایش نرخ ارز آسیب میبیند.
۲۱۳ هزار تومان فقط قیمت دلار نیست؛ قیمت یک نگرانی است: اینکه اگر این روند ادامه پیدا کند، قدرت خرید مردم تا کجا باید عقبنشینی کند؟
اقتصاد کشور؛ بازار ارز را نه فقط از روی تابلو قیمت، بلکه از زاویه اثر آن بر زندگی مردم دنبال میکند.