به نقل از اقتصاد کشور انتشار خبرهایی درباره حذف سهمیه بنزین خودروهای نوشماره با ارزش بیش از یک میلیارد تومان، نگرانیهایی را میان مالکان خودرو ایجاد کرد؛ اما شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران این موضوع را تکذیب کرده است. طبق اطلاعیه این شرکت، سهمیه خودروهای مشمول تغییری نکرده و خودروهای سواری شخصی واجد شرایط همچنان از سهمیه بنزین با نرخهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان برخوردار میشوند.
سهمیه بنزین خودروهای نوشماره حذف نشده است
شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی ایران در واکنش به اخبار منتشرشده درباره حذف سهمیه خودروهای نوشماره بالای یک میلیارد تومان اعلام کرد که این خبر صحت ندارد. بر اساس اطلاعیه این شرکت، خودروهای سواری شخصی موجود، بهجز خودروهای دولتی، وارداتی، مناطق آزاد و خودروی دوم به بعد مالکان چندخودرویی، مشمول ۶۰ لیتر سهمیه بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۵۰ لیتر سهمیه با نرخ ۳۰۰۰ تومان هستند.
در مورد خودروهای سواری شخصی تازهتولیدشده نیز، سقف یک میلیارد تومان که پیشتر برای اختصاص سهمیه به آنها در نظر گرفته شده بود، همچنان موضوع بررسی است. شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی اعلام کرده است که با توجه به تغییرات بازار خودرو، افزایش این سقف قیمتی از طریق کارگروه ذیربط در دست بررسی قرار دارد.
تغییر اصلی؛ افزایش نرخ سوم بنزین
طبق توضیحات شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، میزان و نحوه تخصیص سهمیه سوخت نسبت به گذشته تغییری نکرده و تغییر اصلی مربوط به نرخ سوم بنزین است که از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش یافته است.
بنابراین، خودروهای مشمول همچنان میتوانند از سهمیههای یارانهای استفاده کنند و افزایش قیمت تنها به بنزین مصرفی خارج از سهمیههای تعیینشده مربوط میشود. این تغییر میتواند برای خانوارهایی که مصرف ماهانه آنها از سقف سهمیه یارانهای فراتر میرود، هزینه سوخت بیشتری ایجاد کند.
ماجرای سقف یک میلیارد تومانی خودروهای نوشماره
یکی از مهمترین بخشهای اطلاعیه شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، اشاره به بررسی افزایش سقف قیمت خودروهای نوشماره است. سقف یک میلیارد تومان در شرایطی تعیین شده که قیمت خودرو طی سالهای اخیر افزایش قابل توجهی داشته است. به همین دلیل، ادامه اجرای این سقف میتواند بخشی از خودروهای متوسط و اقتصادی را نیز در معرض محدودیت سهمیه قرار دهد.
بررسی افزایش این سقف میتواند با هدف هماهنگ کردن معیار تخصیص سهمیه با شرایط جدید بازار خودرو انجام شود. با این حال، تا زمان اعلام تصمیم نهایی کارگروه مربوط، نمیتوان افزایش سقف قیمت را قطعی تلقی کرد.
اثر افزایش نرخ سوم بر هزینه خانوارها
افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان، بیشترین اثر را بر خانوارهایی خواهد داشت که مصرف آنها از سهمیههای یارانهای تعیینشده بیشتر است. این موضوع بهویژه برای افرادی که مسافتهای طولانی را با خودروی شخصی طی میکنند، میتواند هزینه ماهانه حملونقل را افزایش دهد.
از سوی دیگر، افزایش هزینه سوخت میتواند در بلندمدت بر رفتار مصرفکنندگان و تقاضا برای خودروهای کممصرف اثر بگذارد. در صورت فراهم بودن گزینههای مناسب حملونقل عمومی و دسترسی به خودروهای کممصرف یا برقی، تغییر قیمت سوخت میتواند به کاهش مصرف و مدیریت تقاضا کمک کند.
چالش عدالت در توزیع یارانه بنزین
نحوه توزیع یارانه سوخت یکی از مسائل مهم در سیاستگذاری انرژی است. اختصاص سهمیه بر مبنای نوع خودرو، تعداد خودروهای تحت مالکیت و ارزش خودرو میتواند پیامدهای متفاوتی برای خانوارها داشته باشد و به همین دلیل، بازنگری در معیارهای تخصیص سهمیه همواره مورد توجه قرار گرفته است.
یکی از گزینههای قابل بررسی، حرکت به سمت معیارهایی مانند درآمد خانوار، میزان مصرف واقعی یا ترکیبی از شاخصهای اقتصادی و مصرفی است. چنین رویکردی میتواند در صورت طراحی دقیق، به هدفمندتر شدن یارانه سوخت کمک کند؛ هرچند اجرای آن نیازمند اطلاعات دقیق و زیرساختهای مناسب است.
لزوم شفافیت در اجرای سیاست سهمیه بنزین
تغییرات مربوط به سهمیه و قیمت بنزین بهطور مستقیم بر هزینه خانوارها و بازار خودرو اثر میگذارد؛ بنابراین اطلاعرسانی شفاف درباره معیارهای تخصیص سهمیه اهمیت زیادی دارد. بهروزرسانی منظم سقفهای قیمتی و مشخص بودن وضعیت خودروهای نوشماره نیز میتواند از شکلگیری شایعات و برداشتهای متفاوت جلوگیری کند.
در کنار سیاست قیمتی، توسعه حملونقل عمومی، حمایت از خودروهای کممصرف و برقی و هدفمند کردن حمایتهای معیشتی میتواند به کاهش فشار ناشی از افزایش هزینه سوخت کمک کند. اجرای هماهنگ این سیاستها اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا افزایش قیمت سوخت بدون فراهم کردن گزینههای جایگزین میتواند فشار بیشتری بر خانوارها وارد کند.
آینده سهمیه بنزین خودروهای بالای یک میلیارد تومان
بر اساس اطلاعیه شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی، در حال حاضر خبر حذف سهمیه خودروهای نوشماره بالای یک میلیارد تومان تأیید نشده است. در عین حال، افزایش سقف قیمتی برای خودروهای تازهتولیدشده در دست بررسی قرار دارد و نتیجه این بررسی میتواند بر دامنه خودروهای مشمول سهمیه یارانهای اثر بگذارد.
بنابراین، در شرایط فعلی، آنچه قطعی است ادامه تخصیص سهمیههای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی برای خودروهای مشمول و افزایش نرخ سوم بنزین به ۱۰ هزار تومان است. درباره افزایش سقف یک میلیارد تومانی نیز باید منتظر تصمیم نهایی کارگروه مربوط ماند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحولات بازار سوخت و سیاستهای انرژی، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.