به نقل از اقتصاد کشورتأخیر بیمه‌ها در پرداخت مطالبات داروخانه‌ها، در کنار افزایش هزینه‌های تأمین و نگهداری دارو، می‌تواند توان مالی این مراکز را برای خرید مجدد دارو کاهش دهد. منصور علیمردانی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، با اشاره به کاهش تعداد اقلام دارویی دچار کمبود به کمتر از ۱۰۰ قلم، تأکید کرده است که بررسی مشکلات دسترسی بیماران به دارو نباید تنها به میزان تولید و واردات محدود شود و وضعیت نقدینگی داروخانه‌ها نیز اهمیت دارد.
کمبود دارو به کمتر از ۱۰۰ قلم رسیده است
منصور علیمردانی با اشاره به وضعیت کمبود دارو در کشور گفت تعداد اقلام دارویی دارای کسری به کمتر از ۱۰۰ قلم رسیده است؛ با این حال، همچنان کمبود برخی داروهای خاص ادامه دارد و برای تأمین آنها باید اقدامات لازم انجام شود.
به گفته این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، کاهش تعداد اقلام دچار کمبود به‌تنهایی به معنای رفع کامل مشکلات دسترسی به دارو نیست؛ زیرا حتی کمبود تعداد محدودی از داروها نیز می‌تواند برای بیمارانی که به داروهای خاص نیاز دارند، مشکلات جدی ایجاد کند.
چرا مطالبات پرداخت‌نشده بیمه‌ها بر موجودی داروخانه‌ها اثر می‌گذارد؟
علیمردانی یکی از عوامل مؤثر بر کمبود دارو در داروخانه‌ها را کاهش سرمایه در گردش این مراکز دانست. به گفته او، طولانی شدن روند پرداخت مطالبات داروخانه‌ها از سوی بیمه‌ها، توان مالی آنها را برای خرید مجدد دارو کاهش داده است. از سوی دیگر، افزایش قیمت دارو نیز باعث شده سرمایه بیشتری برای تأمین و نگهداری موجودی داروخانه‌ها مورد نیاز باشد.
زمانی که مطالبات داروخانه‌ها برای مدت طولانی پرداخت نمی‌شود، نقدینگی لازم برای سفارش دوباره دارو در اختیار آنها قرار نمی‌گیرد. در نتیجه، ممکن است داروخانه نتواند برخی اقلام مورد نیاز را با همان سرعت گذشته تأمین کند.
این وضعیت می‌تواند باعث شود بیمار هنگام مراجعه با کمبود یک دارو مواجه شود؛ حتی اگر آن دارو در بخشی از زنجیره تأمین کشور موجود باشد. بنابراین، وضعیت مالی داروخانه‌ها نیز می‌تواند بر دسترسی نهایی بیماران به دارو اثر بگذارد.
ضعف نقدینگی چه پیامدهایی برای بیماران دارد؟
به گفته علیمردانی، کاهش تاب‌آوری مالی داروخانه‌ها یکی از موضوعاتی است که باید در بررسی علل کمبود دارو مورد توجه قرار گیرد. او توضیح داد که برخی داروخانه‌ها برای تأمین سرمایه در گردش و ادامه فعالیت خود ممکن است ناچار شوند فروش بعضی داروها را به‌صورت آزاد انجام دهند یا از پذیرش بیمه خودداری کنند.
این شرایط در صورت تداوم تأخیر در پرداخت مطالبات می‌تواند دشوارتر شود؛ زیرا داروخانه برای خرید مجدد دارو به منابع مالی نیاز دارد و بدون دسترسی به نقدینگی کافی، حفظ موجودی اقلام دارویی مورد نیاز بیماران با مشکل مواجه خواهد شد.
از این منظر، پرداخت به‌موقع مطالبات بیمه‌ای می‌تواند یکی از عوامل مؤثر در استمرار تأمین دارو و بهبود دسترسی بیماران به اقلام مورد نیاز باشد.
ورود مواد اولیه از هند و چشم‌انداز تأمین داروهای روان‌پزشکی
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس با اشاره به واردات مواد اولیه دارویی از هند در هفته‌های اخیر گفت ورود این محموله می‌تواند بخشی از مشکلات تأمین داروهای روان‌پزشکی را برطرف کند.
به گفته او، انتظار می‌رود با ورود مواد اولیه، وضعیت دسترسی به بخشی از این داروها بهبود یابد. با این حال، پایداری تأمین دارو علاوه بر ورود مواد اولیه، به استمرار تولید، واردات و توان مالی داروخانه‌ها برای تهیه و نگهداری محصولات دارویی نیز وابسته است.
افزایش ۱۰۰ تا ۵۰۰ درصدی قیمت برخی داروها؛ چه عواملی مطرح است؟
علیمردانی در توضیح افزایش قیمت برخی داروها گفت طبق توضیحات ارائه‌شده درباره بودجه سال ۱۴۰۵، ارز مورد نیاز دارو، مواد اولیه دارویی، شیرخشک و ملزومات مصرفی با همان مبلغ ارز ترجیحی در نظر گرفته شده و به گفته او، نه مبلغ تخصیص‌یافته برای دارو تغییر کرده و نه میزان آن افزایش یافته است.
وی افزود که در سال گذشته حدود ۳.۲ میلیارد یورو برای دارو و تجهیزات پزشکی اختصاص یافته بود و برای سال جاری نیز همین میزان پیش‌بینی شده است. به گفته او، در مقطع مورد اشاره، میزان تخصیص و تأمین ارز نیز متناسب با مدت مشابه ارزیابی می‌شود؛ از این رو، تغییر نرخ ارز تخصیصی به‌تنهایی توضیح روشنی برای افزایش قیمت مواد مؤثره دارویی و داروهای کامل وارداتی ارائه نمی‌کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که بررسی دلایل افزایش قیمت دارو نیازمند توجه به نوع دارو، منشأ تأمین مواد اولیه و ساختار هزینه‌های تولید آن است.
چرا قیمت داروهای تولید داخل نیز افزایش می‌یابد؟
به گفته علیمردانی، هزینه تولید داروهای داخلی تنها به مواد اولیه وارداتی محدود نمی‌شود. بخشی از هزینه‌ها به عوامل داخلی مانند دستمزد نیروی کار، حمل‌ونقل، بسته‌بندی و سایر مواد مصرفی در فرایند تولید مربوط است؛ هزینه‌هایی که لزوماً مشمول ارز ترجیحی نیستند.
او برای توضیح اهمیت قیمت پایه در محاسبه درصد افزایش، به نمونه دارویی اشاره کرد که قیمت آن از حدود ۲ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان رسیده است. در این مثال، افزایش قیمت از نظر درصدی معادل ۴۰۰ درصد خواهد بود؛ با این حال، برای ارزیابی دقیق تغییر قیمت باید رقم اولیه و میزان افزایش واقعی هزینه‌ها نیز در نظر گرفته شود.
علیمردانی تأکید کرد که افزایش چندبرابری قیمت دارو برای مصرف‌کننده قابل توجه است و باید دلایل آن به‌صورت دقیق بررسی شود. به گفته او، لازم است میان داروهای وارداتی، داروهای تولید داخل با مواد اولیه وارداتی و داروهایی که بخش عمده هزینه تولید آنها در داخل شکل می‌گیرد، تفاوت قائل شد تا منشأ افزایش قیمت هر قلم مشخص شود.
پرداخت به‌موقع مطالبات؛ یکی از راهکارهای بهبود دسترسی به دارو
بر اساس توضیحات این عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، مقابله با مشکلات دسترسی به دارو تنها به افزایش تولید یا تأمین مواد اولیه محدود نمی‌شود. استمرار تولید و واردات، تأمین منابع مالی داروخانه‌ها و پرداخت به‌موقع مطالبات بیمه‌ای نیز در این روند نقش دارند.
اگر داروخانه‌ها به نقدینگی کافی برای خرید مجدد دارو دسترسی نداشته باشند، حتی وجود بخشی از اقلام دارویی در زنجیره تأمین نیز لزوماً به معنای دسترسی آسان بیمار به آنها نخواهد بود. از این رو، بررسی هم‌زمان وضعیت تأمین دارو، هزینه‌های تولید و واردات و مطالبات معوق داروخانه‌ها می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر عوامل مؤثر بر کمبود دارو کمک کند.
برای دنبال کردن تازه‌ترین اخبار حوزه دارو، بیمه‌های درمانی و هزینه‌های سلامت، گزارش‌های اقتصاد کشور را دنبال کنید.
