به نقل از اقتصاد کشور توقف واردات خودروهای لوکس از مسیر ایرانیان مقیم خارج از کشور، بار دیگر بحث درباره اثر سیاست‌های محدودکننده واردات بر بازار خودرو را داغ کرده است. دولت دلیل این تصمیم را محدودیت‌های ارزی و تمرکز منابع بر واردات خودروهای اقتصادی عنوان کرده، اما منتقدان معتقدند کاهش مسیرهای ورود خودرو می‌تواند عرضه را محدود کرده و زمینه افزایش قیمت و رونق دلالی را فراهم کند.
توقف واردات خودروهای لوکس برای ایرانیان خارج از کشور
وزیر صنعت، معدن و تجارت اعلام کرده است که با دستور رئیس‌جمهور، واردات خودروهای لوکس حتی برای ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز متوقف شده است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که پیش از آن، واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور تا پایان سال ۱۴۰۵ امکان‌پذیر بود و برای این مسیر مقررات مشخصی وجود داشت.
دولت هدف این سیاست را مدیریت منابع ارزی و تمرکز بیشتر بر واردات خودروهای اقتصادی اعلام کرده است. در مقابل، منتقدان این استدلال را محل بحث می‌دانند و معتقدند اگر واردات از منابع ارزی خارج از کشور انجام شود، محدود کردن آن لزوماً به معنای حل مسئله عرضه در بازار داخلی نخواهد بود.
هشدار درباره افزایش قیمت و رونق دلالی
مهدی دادفر، دبیر انجمن واردکنندگان خودرو، با انتقاد از ممنوعیت واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور، آن را عاملی برای تقویت دلالی در بازار می‌داند.
دادفر در این باره گفت: «وقتی مردم به یک خودرو به‌عنوان یک کالای مطلوب و مقبول دسترسی نداشته باشند، بازار دلالی داغ می‌شود. دلالان فقط برای اینکه هزینه زندگی مردم را بالا ببرند، وارد میدان می‌شوند. سوال من این است؛ مگر چقدر خودرو با چه مقدار ارزش وارد این کشور شده که چنین مقرراتی وضع می‌شود؟»
او همچنین معتقد است محدود شدن عرضه خودروهای وارداتی می‌تواند به افزایش قیمت خودروهای داخلی و خارجی منجر شود. با این حال، این ارزیابی یک دیدگاه کارشناسی است و میزان اثرگذاری آن بر قیمت بازار به حجم واقعی واردات، وضعیت تولید داخلی و سایر سیاست‌های تجاری و ارزی بستگی دارد.
دولت تمرکز بر خودروهای اقتصادی را دنبال می‌کند
در مقابل، سیاست جدید دولت بر کاهش ورود خودروهای لوکس و تمرکز بیشتر بر خودروهای اقتصادی استوار شده است. وزیر صمت اعلام کرده که دولت در شرایط محدودیت ارزی، تأمین خودروهای اقتصادی را در اولویت قرار داده و هم‌زمان واردات خودروهای کارکرده را نیز دنبال می‌کند. بر اساس اظهارات منتشرشده، کمتر از هزار دستگاه خودروی کارکرده در گمرکات قرار دارد و انتظار می‌رود ورود این خودروها به بازار بخشی از کمبود عرضه را جبران کند.
به این ترتیب، اثر نهایی سیاست جدید بر بازار خودرو تا حد زیادی به این موضوع وابسته خواهد بود که آیا افزایش واردات خودروهای اقتصادی و کارکرده می‌تواند کاهش احتمالی عرضه خودروهای گران‌قیمت را جبران کند یا خیر.
بحث بر سر رقم خروج ارز
دادفر درباره استدلال ارزی ممنوعیت واردات خودروهای لوکس نیز گفت: «یک سری موضوع خروج ارز توسط ایرانیان مقیم خارج را به رئیس‌جمهور می‌گویند و ایشان می‌پذیرد. اما مسئله جای دیگری است، چطور می‌شود که هر وقت آقای ایکس و ایگرگ در مسند قدرت قرار می‌گیرند، تمام فضای ارزی و اقتصادی کشور متلاطم می‌شود؟»
او همچنین درباره حجم واردات خودرو اظهار کرد: «این پیوست امنیتی و عدالت‌محور دارد. در خیابانی که مردمش تحت فشار درآمدی هستند، ماشین ۱۵۰ میلیاردی یعنی چه؟ رئیس‌جمهور در همین زمینه تصمیمی گرفته، اتفاقاً کار بدی هم نیست، چون نظام ما باید عدالت‌محور باشد. رئیس‌جمهور هم این را می‌گوید و من مخالفت ندارم. اما وقتی استدلال می‌کنند که این نیاید و آن نیاید، داستان متفاوت می‌شود. وقتی با عدد و رقم صحبت می‌کنیم؛ این یعنی کل نظام و ساختارها به ۷۰۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار وابستگی دارد؟ متأسفانه استدلال غلط است. آینده معلوم می‌شود، برخی تصمیمات مشکوک هستند.»
محدودیت واردات و ریسک کاهش عرضه
یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده درباره این سیاست، کاهش انگیزه واردات و محدود شدن تنوع خودروهای موجود در بازار است. در شرایطی که تولید داخلی نیز با محدودیت‌هایی مواجه است، کاهش هم‌زمان برخی مسیرهای وارداتی می‌تواند فشار بیشتری بر سمت عرضه وارد کند.
از سوی دیگر، واردات خودرو توسط ایرانیان خارج از کشور پیش‌تر در چارچوب ضوابط مشخص و با تأمین ارز از منابع خارج از کشور انجام می‌شد. بر اساس مقررات اعلام‌شده، این مسیر تا پایان سال ۱۴۰۵ برای خودروهای مشمول برقرار بود، اما تصمیم جدید دولت عملاً خودروهای لوکس را از این مسیر خارج کرده است.
سرنوشت بازار خودرو در هفته‌های آینده
در نهایت، ممنوعیت واردات خودروهای لوکس به‌تنهایی تعیین‌کننده مسیر قیمت‌ها در بازار نخواهد بود. میزان عرضه خودروهای اقتصادی، روند واردات خودروهای کارکرده، وضعیت تولید داخلی، شرایط ارزی و سیاست‌های ثبت سفارش از جمله عواملی هستند که می‌توانند بر قیمت خودرو اثر بگذارند.
اگر کاهش واردات خودروهای لوکس با افزایش محسوس عرضه خودروهای اقتصادی و کارکرده همراه شود، اثر این تصمیم بر بازار می‌تواند محدودتر باشد. اما اگر مسیرهای وارداتی بدون جایگزین مؤثر محدود شوند، نگرانی درباره کاهش عرضه و افزایش فاصله قیمت خودروهای وارداتی با قیمت جهانی می‌تواند پررنگ‌تر شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحولات بازار خودرو و سیاست‌های وارداتی، به اقتصاد کشور مراجعه کنید.
