به نقل از اقتصاد کشور، با وجود ماهها تنش نظامی میان ایران، آمریکا و اسرائیل و نگرانیها درباره اختلال در عبور نفت از تنگه هرمز، بازار جهانی نفت برخلاف پیشبینیهای اولیه واکنش شدیدی نشان نداد و قیمتها فاصله قابل توجهی با سناریوهای نفت ۱۵۰ تا ۲۰۰ دلاری حفظ کردند.
در روزهای ابتدایی آغاز درگیریها، بسیاری از تحلیلگران هشدار داده بودند که توقف یا کاهش صادرات نفت خلیج فارس میتواند جهان را با شوک کمسابقه انرژی مواجه کند. با این حال، تغییر رفتار بازار، افزایش تولید برخی کشورها، کاهش تقاضا در چین و تعدیل مسیرهای عرضه باعث شد قیمت نفت از جهش تاریخی فاصله بگیرد.
به نقل از گزارشهای منتشرشده، پنج عامل اصلی در کنترل بحران نفتی ناشی از جنگ خاورمیانه نقش داشتهاند؛ عواملی که مانع تبدیل شدن نگرانیهای ژئوپلیتیکی به یک شوک بزرگ قیمتی شدند.
قیمت نفت پایینتر از سناریوی ۲۰۰ دلاری باقی ماند
با آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، برخی تحلیلگران پیشبینی میکردند قیمت نفت خام به ۱۵۰ دلار یا حتی ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسد؛ چراکه بخش قابل توجهی از عرضه جهانی نفت از مسیر تنگه هرمز عبور میکند و هرگونه اختلال در این مسیر میتوانست بازار انرژی را متلاطم کند.
با این حال، نفت برنت در بالاترین سطح خود تنها به حدود ۱۲۶ دلار در هر بشکه رسید؛ رقمی که همچنان پایینتر از رکورد تاریخی ۱۴۷ دلاری سال ۲۰۰۸ بود. پس از فروکش کردن نگرانیهای اولیه نیز قیمتها برای مدتی به محدوده ۷۰ دلار، یعنی سطح پیش از آغاز بحران، بازگشت.
کاهش تقاضای چین؛ عامل مهم آرامش بازار نفت
یکی از مهمترین عوامل کنترل قیمت نفت، کاهش تقاضای چین به عنوان بزرگترین واردکننده نفت جهان بود. این کشور تا ماه ژوئن واردات نفت خام خود را به پایینترین سطح در حدود یک دهه اخیر رساند.
افزایش استفاده از خودروهای برقی، کاهش مصرف سوخت در بخش حملونقل و افت فعالیتهای پتروشیمی چین، فشار تقاضا بر بازار جهانی نفت را کاهش داد.
افزایش تولید آمریکا، شوک عرضه را محدود کرد
عامل دوم، افزایش تولید نفت خام آمریکا بود. این کشور به عنوان بزرگترین تولیدکننده نفت جهان، تولید روزانه خود را افزایش داد و میزان تولید آن در ماه آوریل به رکورد ۱۳.۹۳ میلیون بشکه در روز رسید.
همچنین بخشی از ذخایر راهبردی نفت آمریکا آزاد شد. این اقدام در چارچوب برنامه هماهنگ آژانس بینالمللی انرژی برای عرضه ذخایر اضطراری انجام شد و به کاهش نگرانیها درباره کمبود عرضه کمک کرد.
اظهارات ترامپ و تغییر انتظارات معاملهگران
عامل سوم به رفتار معاملهگران و تغییر انتظارات بازار بازمیگردد. اظهارات «دونالد ترامپ» درباره احتمال دستیابی به توافق صلح و ازسرگیری انتقال نفت از مسیرهای مهم منطقهای، باعث شد بخشی از معاملهگران از پیشبینیهای صعودی خود عقبنشینی کنند.
این تغییر فضای روانی بازار باعث شد فشار خریدهای هیجانی کاهش پیدا کند و قیمت نفت از مسیر جهش شدید فاصله بگیرد.
بازار نفت چگونه بحران جنگ را مدیریت کرد؟
تحولات اخیر نشان داد بازار جهانی نفت نسبت به گذشته انعطافپذیرتر شده است. افزایش ظرفیت تولید، مدیریت ذخایر راهبردی، تغییر الگوی مصرف انرژی و واکنش سریع معاملهگران، از جمله عواملی بودند که مانع انفجار قیمتها شدند.
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند که تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی در منطقه خاورمیانه همچنان میتواند ریسکهای جدیدی برای بازار انرژی ایجاد کند؛ بهویژه اگر اختلال واقعی در عرضه نفت از مسیرهای مهم صادراتی رخ دهد.
برای پیگیری تازهترین تحولات بازار انرژی و تحلیلهای اقتصادی، اخبار تخصصی را از اقتصاد کشور دنبال کنید.
