به نقل از اقتصاد کشور یک کارشناس حوزه رفاه با انتقاد از نحوه سنجش شاخصهای اشتغال، نسبت به کاهش اشتغال رسمی و پایدار و حرکت بخشی از نیروی کار به سمت مشاغل غیررسمی، موقت و کمکیفیت هشدار داد. به گفته او، صرف قرار گرفتن افراد در شمار شاغلان نمیتواند بهتنهایی نشاندهنده وضعیت مطلوب بازار کار باشد.
این کارشناس معتقد است اشتغال واقعی باید بر مبنای معیارهایی مانند ساعات کار عادی، برخورداری از قرارداد رسمی و دریافت دستمزدی بالاتر از حداقل دستمزد مصوب سنجیده شود؛ در غیر این صورت، بخشی از واقعیت بازار کار در آمارهای رسمی دیده نخواهد شد.
کاهش اشتغال باکیفیت در صنایع
وی تاکید کرد: ما نیز میدانیم که تولید و صنعت در دوره جنگ بسیار آسیب دید. بخش عظیمی از صنایع بالادستی و میاندستی ما تعدیل نیرو کردند که این تعدیل نیرو خود را در کاهش آمار تعداد حق بیمه پردازان طی یکسال اخیر نشان میدهد. تنها همین آمار توانسته تا حدی از وضعیتی که رقم خورده، رمزگشایی کند.
به گفته این کارشناس، ریزش حدود یک میلیون نفر بیمهپرداز طی یک سال برای سازمان تامین اجتماعی، نشانه مهمی از تغییر وضعیت بازار کار است. حتی اگر بخشی از این افراد دوباره وارد بازار کار شده باشند، احتمال دارد مشاغل جدید آنها از نظر کیفیت، ثبات و مزایا با شغل قبلی قابل مقایسه نباشد.
او با اشاره به احتمال افزایش فعالیت نیروی کار در تاکسیهای اینترنتی، مشاغل غیررسمی و زیرزمینی، بخش دلالی و واسطهای و خدمات نامولد، تاکید کرد که چنین تغییراتی میتواند کیفیت اشتغال را کاهش دهد؛ بهویژه زمانی که بخشی از این فعالیتها به صورت پارهوقت انجام شود.
آمار بیمه بیکاری همه واقعیت بازار کار را نشان نمیدهد
این کارشناس حوزه رفاه همچنین درباره استناد به آمار بیمه بیکاری هشدار داد و گفت: با این اوصاف، اینکه گفته میشود در طی مدت بعد از جنگ کمتر از ۳۰۰ هزار نفر متقاضی بیمه بیکاری به رسمیت شناخته شدهاند، نمیتواند گویای ابعاد اتفاقی که در عمل رخ داده باشد.
به اعتقاد او، بخشی از افرادی که شغل رسمی خود را از دست دادهاند، ممکن است به جای ورود به فرایند دریافت بیمه بیکاری، به سمت فعالیتهای غیررسمی و ناپایدار سوق پیدا کرده باشند؛ موضوعی که میتواند فاصله میان آمار رسمی و واقعیت بازار کار را افزایش دهد.
هجوم نیروی کار به خدمات غیررسمی
دارانی در ادامه با اشاره به ارزش افزوده پایین بسیاری از مشاغل خدماتی و تجاری و ناپایداری آنها از نظر بیمهای، خاطرنشان کرد: فردی که کار موقت میکند و بیمه نمیشود، در نهایت در زمان بازنشستگی به جامعه و صندوقهای بازنشستگی آسیب میزند.
او افزود: اینکه نیمی از اقتصاد کشور در بخش خدمات شاغل باشد، هیچ مشکلی ندارد، اما وقتی در شرایط رکود و نابودی بسیاری از صنایع، نیروی کار به بخش غیررسمی و ناپایدار «خدمات» هجوم بیاورد، شاهد یک بیماری گسترده در حوزه اشتغال و بازار کار هستیم.
این کارشناس ادامه داد: این بیماری درحالی عود میکند که روی کاغذ همه سر کار هستند و مشکلی در یافتن شغل ندارند. آنچه در اینجا آسیب دیده، اشتغال رسمی پایدار صنعتی و کشاورزی است.
ضرورت بازنگری در شاخصهای اشتغال
دارانی در پایان، با بیان اینکه این کژتابی آماری در حوزه رفاه، فقر، شاخصهای توسعه و نرخ مشارکت اقتصادی نیز وجود دارد، بر ضرورت روزآمد کردن شاخصها و تعاریف آماری مانند کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه تاکید کرد و گفت: با گمراهی آماری، راه به جایی نمی بریم!
بر این اساس، توجه همزمان به تعداد شاغلان و کیفیت، ثبات، پوشش بیمهای و میزان دستمزد مشاغل میتواند تصویر دقیقتری از وضعیت واقعی بازار کار ارائه دهد.
برای پیگیری تازهترین اخبار و تحلیلهای اقتصادی، اقتصاد کشور را دنبال کنید.
