به نقل از اقتصاد کشور، بررسی ریشههای پیوند میان قدرت سیاسی و منافع اقتصادی یکی از موضوعات مهم در اقتصاد سیاسی جهان است. پژوهشهای پاتریک نیومن، اقتصاددان و مورخ اقتصادی آمریکایی، به بررسی این موضوع میپردازد که چگونه مداخلات گسترده دولت در اقتصاد میتواند زمینه شکلگیری شبکههای رانت و روابط غیررقابتی را فراهم کند.
کتاب «سرمایهداری رفاقتی: آزادی در برابر قدرت در آمریکای اولیه» نوشته پاتریک نیومن، روایتی متفاوت از تاریخ اقتصادی ایالات متحده ارائه میدهد و نشان میدهد چگونه تضاد میان آزادی اقتصادی و نفوذ قدرت سیاسی، به شکلگیری الگوهایی مانند سرمایهداری رفاقتی و کورپوراتیسم منجر شده است.
پاتریک نیومن؛ پژوهشگری در مرز اقتصاد و تاریخ
پاتریک نیومن یکی از اقتصاددانان و مورخان اقتصادی جوان آمریکایی است که با تمرکز بر تاریخ اقتصادی، اسناد آرشیوی و تحلیلهای اقتصاد سیاسی توانسته جایگاه ویژهای در میان پژوهشگران این حوزه به دست آورد.
او عضو هیئت علمی و استاد اقتصاد دانشگاه تامپا در فلوریدا است و پیش از کتاب «سرمایهداری رفاقتی» نیز با آثاری مانند «متولدشده در آزادی» و «عصر ترقیخواهی» به بررسی تحولات اقتصادی و سیاسی آمریکا پرداخته است.
سرمایهداری رفاقتی؛ پشت پرده رابطه ثروت و قدرت
نیومن در پژوهش دو جلدی خود با عنوان «سرمایهداری رفاقتی: آزادی در برابر قدرت در آمریکای اولیه» به بررسی دورهای از تاریخ آمریکا از سال ۱۶۰۷ تا ۱۸۴۹ پرداخته است.
این کتاب تلاش میکند نشان دهد که چگونه حضور گسترده دولت در فعالیتهای اقتصادی میتواند فرصتهایی برای گروههای ذینفوذ ایجاد کند تا از قدرت سیاسی برای دستیابی به امتیازات اقتصادی استفاده کنند.
بر اساس دیدگاه مطرحشده در این پژوهش، بسیاری از سیاستهایی که با هدف حمایت از عدالت اجتماعی یا توسعه اقتصادی مطرح میشوند، در برخی شرایط ممکن است به ایجاد شبکههای رانت و انتقال منابع به گروههای خاص منجر شوند.
از تضاد آزادی اقتصادی و قدرت سیاسی تا شکلگیری کورپوراتیسم
یکی از محورهای اصلی تحلیل نیومن، بررسی تعارض میان منطق بازار آزاد و نفوذ گروههای قدرت است. از نگاه او، زمانی که دولت ابزارهای گستردهای برای مداخله در اقتصاد در اختیار داشته باشد، احتمال شکلگیری ائتلافهایی میان صاحبان قدرت سیاسی و اقتصادی افزایش پیدا میکند.
این فرآیند میتواند به ظهور ساختارهایی منجر شود که در آن شرکتها و گروههای خاص به جای رقابت آزاد، از ارتباطات سیاسی برای کسب مزیت استفاده میکنند؛ پدیدهای که در ادبیات اقتصادی با عنوان سرمایهداری رفاقتی شناخته میشود.
پژوهشی درباره آزادی، بازار و نقش دولت
کتاب «سرمایهداری رفاقتی» تلاش میکند تصویری تاریخی از چگونگی تعامل میان بازار، دولت و گروههای ذینفع ارائه دهد. جلد نخست این پژوهش در سال ۲۰۲۱ منتشر شد و جلد دوم آن در سال ۲۰۲۶ به چاپ رسیده است.
مطالعات نیومن بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که چگونه میتوان میان نقش دولت در تنظیم اقتصاد و جلوگیری از تمرکز قدرت اقتصادی تعادل ایجاد کرد؛ موضوعی که همچنان یکی از بحثهای اصلی اقتصاد سیاسی در جهان امروز محسوب میشود.
برای دنبال کردن تازهترین تحلیلهای اقتصادی، گزارشهای اقتصاد سیاسی و بررسی روندهای مهم جهانی، اقتصاد کشور را دنبال کنید.
